വാഷിങ്ടൺ/മിനാബ്: ഇറാനിലെ മിനാബിൽ ഒരു പ്രാഥമിക വിദ്യാലയത്തിന് നേരെയുണ്ടായ അമേരിക്കൻ മിസൈൽ ആക്രമണത്തിൽ നൂറുകണക്കിന് സാധാരണക്കാർ കൊല്ലപ്പെട്ട സംഭവത്തിൽ കൃത്രിമബുദ്ധിയുടെ (AI) ഉപയോഗവും തെറ്റായ സൈനിക ഇന്റലിജൻസും നിർണായക ഘടകങ്ങളായിരുന്നോ എന്നത് വീണ്ടും ചർച്ചയാകുന്നു.
പെന്റഗൺ അന്വേഷണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിവരങ്ങൾ പുറത്തുവന്നതനുസരിച്ച്, കാലഹരണപ്പെട്ട ഇന്റലിജൻസ് വിവരങ്ങൾ, പഴയ ഉപഗ്രഹചിത്രങ്ങൾ, വിവിധ ഡാറ്റാബേസുകൾ തമ്മിലുള്ള ഏകോപനക്കുറവ് എന്നിവയ്ക്കൊപ്പം Maven Smart System പോലുള്ള AI അധിഷ്ഠിത സംവിധാനങ്ങളിലുള്ള അമിത ആശ്രയവും സംഭവത്തിലേക്ക് നയിച്ച പരാജയങ്ങളുടെ ശൃംഖലയിൽ ഉൾപ്പെട്ടതായി അന്വേഷണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഉദ്യോഗസ്ഥർ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു.
ആക്രമണത്തിൽ സംഭവിച്ചതെന്ത്?
2026 ഫെബ്രുവരി 28-ന് ഇറാനിലെ തെക്കുകിഴക്കൻ നഗരമായ മിനാബിലെ Shajareh Tayyebeh Primary School ലക്ഷ്യമാക്കി രണ്ട് Tomahawk മിസൈലുകൾ പതിച്ചതായാണ് അന്വേഷണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട റിപ്പോർട്ടുകൾ പറയുന്നത്. ആക്രമണത്തിൽ 150-ലേറെ പേർ കൊല്ലപ്പെട്ടതായും അവരിൽ ഏകദേശം 120 കുട്ടികളുണ്ടായിരുന്നുവെന്നും യു.എൻ. അന്വേഷണസംഘം പിന്നീട് രേഖപ്പെടുത്തി. മറ്റ് റിപ്പോർട്ടുകളിൽ കുട്ടികളുടെ മരണസംഖ്യ 123 എന്നാണ് പറയുന്നത്. കണക്കുകളിൽ വ്യത്യാസമുള്ളതിനാൽ അന്തിമ മരണസംഖ്യയെക്കുറിച്ച് ഔദ്യോഗികമായി ഏകീകൃത കണക്ക് നിലവിലില്ല.
സംഭവം നടന്ന സമയത്ത് അമേരിക്കയും ഇറാനും തമ്മിലുള്ള യുദ്ധത്തിന്റെ ആദ്യഘട്ടമായിരുന്നു. യുദ്ധത്തിന്റെ ആദ്യ 24 മണിക്കൂറിൽ ആയിരത്തിലേറെ ലക്ഷ്യങ്ങൾ അമേരിക്ക ആക്രമിച്ചതായി റിപ്പോർട്ടുകളുണ്ട്. വേഗത്തിൽ ലക്ഷ്യങ്ങൾ കണ്ടെത്തി ആക്രമണം നടത്തേണ്ട സാഹചര്യം ലക്ഷ്യനിർണയ നടപടികൾക്ക് ലഭിച്ച സമയം ഗണ്യമായി കുറച്ചുവെന്നാണ് അന്വേഷണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഉദ്യോഗസ്ഥർ പറയുന്നത്.
ഒരിക്കൽ സൈനിക കേന്ദ്രം; പിന്നീട് സ്കൂൾ
മിനാബിലെ ആക്രമിക്കപ്പെട്ട സമുച്ചയത്തിന് മുമ്പ് ഇറാന്റെ സൈനിക ഘടനയുമായി ബന്ധമുണ്ടായിരുന്നു. പ്രത്യേകിച്ച് Islamic Revolutionary Guard Corps (IRGC) ന്റെ നാവിക സംവിധാനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പ്രദേശമായാണ് അമേരിക്കൻ ഇന്റലിജൻസ് രേഖകളിൽ അത് തിരിച്ചറിഞ്ഞിരുന്നത്.
എന്നാൽ വർഷങ്ങൾക്കിടെ സ്ഥലത്തിന്റെ സ്വഭാവത്തിൽ വലിയ മാറ്റമുണ്ടായി. ഉപഗ്രഹചിത്രങ്ങളുടെ വിശകലനത്തിൽ, സ്കൂൾ പ്രവർത്തിക്കുന്ന പ്രദേശം ചുറ്റുമുള്ള സൈനിക സമുച്ചയത്തിൽ നിന്ന് മതിലുകളും പ്രത്യേക പ്രവേശന കവാടങ്ങളും ഉപയോഗിച്ച് വേർതിരിച്ചതായി കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്. 2017ഓടെ ഈ മാറ്റങ്ങൾ വ്യക്തമായി കാണാമായിരുന്നുവെന്നാണ് റിപ്പോർട്ടുകൾ. സ്കൂൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നതിന്റെ സൂചനകൾ—കളിസ്ഥലം, കുട്ടികൾക്കായുള്ള അടയാളങ്ങൾ, നിറമുള്ള മതിലുകൾ തുടങ്ങിയവ—പിന്നീടുള്ള ഉപഗ്രഹചിത്രങ്ങളിലും കാണപ്പെട്ടിരുന്നു.
എന്നിരുന്നാലും ഈ മാറ്റങ്ങൾ അമേരിക്കൻ ലക്ഷ്യനിർണയ സംവിധാനത്തിലെ പ്രധാന ഡാറ്റാബേസിൽ ശരിയായി പ്രതിഫലിച്ചില്ലെന്നാണ് അന്വേഷണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിവരങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നത്.
2019-ലെ മുന്നറിയിപ്പും ശ്രദ്ധിക്കപ്പെടാതെ പോയി
സംഭവത്തിന് വർഷങ്ങൾ മുമ്പ് തന്നെ ഒരു അമേരിക്കൻ ഇന്റലിജൻസ് അനലിസ്റ്റ് മിനാബിലെ സ്ഥലത്ത് മാറ്റങ്ങൾ സംഭവിച്ചിട്ടുണ്ടെന്ന് ശ്രദ്ധിച്ചിരുന്നതായി റിപ്പോർട്ടുകളുണ്ട്.
2019-ൽ തന്നെ സ്ഥലത്തിന്റെ രൂപത്തിലും ഉപയോഗത്തിലും വന്ന മാറ്റത്തെക്കുറിച്ച് ഒരു ഇന്റലിജൻസ് സംവിധാനത്തിൽ കുറിപ്പ് രേഖപ്പെടുത്തിയിരുന്നുവെന്നാണ് അന്വേഷണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വ്യക്തികൾ പറയുന്നത്. എന്നാൽ ആ ഡിജിറ്റൽ സംവിധാനവും ലക്ഷ്യനിർണയത്തിനായി സൈന്യം ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന പ്രധാന ഇന്റലിജൻസ് ഡാറ്റാബേസും തമ്മിൽ ബന്ധിപ്പിച്ചിരുന്നില്ല.
ഫലമായി, നിർണായകമായ മുന്നറിയിപ്പ് കമാൻഡർമാരിലേക്കോ അന്തിമ ലക്ഷ്യനിർണയ പ്രക്രിയയിലേക്കോ എത്താതെ പോയതായി റിപ്പോർട്ടുകൾ പറയുന്നു. പിന്നീട് പലതവണ സ്ഥലം പരിശോധിച്ചിട്ടും ലക്ഷ്യവിവരത്തിലെ പഴയ വർഗീകരണം തിരുത്തപ്പെട്ടില്ലെന്നും അന്വേഷണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട റിപ്പോർട്ടുകൾ വ്യക്തമാക്കുന്നു.
ഇവിടെ എത്തുന്നു AI — Maven Smart System
സംഭവത്തിന്റെ സാങ്കേതിക വശത്ത് പ്രധാനമായി ഉയർന്നുവരുന്ന പേര് Maven Smart System ആണ്. Palantir Technologies വികസിപ്പിച്ച ഈ സംവിധാനത്തിന് വലിയ തോതിലുള്ള സൈനിക ഡാറ്റ ഒരുമിച്ച് വിശകലനം ചെയ്യാനും വിവിധ വിവരസ്രോതസ്സുകളെ കൂട്ടിച്ചേർത്ത് സൈനിക തീരുമാനങ്ങൾക്കായി ഉപയോഗിക്കാവുന്ന ചിത്രം സൃഷ്ടിക്കാനും കഴിയും.
150-ലേറെ ഡാറ്റാ ഇൻപുട്ടുകൾ സംയോജിപ്പിച്ച് സൈനിക ഓപ്പറേഷനുകൾ, ഇന്റലിജൻസ്, ലക്ഷ്യനിർണയം, കമാൻഡ്-കൺട്രോൾ തുടങ്ങിയ മേഖലകളിൽ സഹായിക്കുന്ന സംവിധാനമായാണ് Maven ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നതെന്ന് റിപ്പോർട്ടുകൾ പറയുന്നു.
മിനാബ് സംഭവത്തിൽ ചില സെൻട്രൽ കമാൻഡ് ഉദ്യോഗസ്ഥർ Maven-ന് നൽകിയ ഡാറ്റയിലെ കാലഹരണപ്പെട്ടതോ പരസ്പരവിരുദ്ധമോ ആയ വിവരങ്ങൾ സിസ്റ്റം തന്നെ കണ്ടെത്തി മുന്നറിയിപ്പ് നൽകുമെന്ന് പ്രതീക്ഷിച്ചിരുന്നതായാണ് അന്വേഷണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഉദ്യോഗസ്ഥർ പറയുന്നത്.
‘Kill Chain’ എങ്ങനെ പ്രവർത്തിച്ചു?
സൈനിക ഭാഷയിൽ ലക്ഷ്യം കണ്ടെത്തുന്നതിൽ നിന്ന് ആക്രമണം നടത്തുന്നതുവരെയുള്ള ഘട്ടങ്ങളെ സാധാരണയായി “kill chain” എന്ന് വിളിക്കുന്നു.
മിനാബ് കേസുമായി ബന്ധപ്പെട്ട റിപ്പോർട്ടുകൾ പ്രകാരം ഈ ശൃംഖലയിൽ പ്രധാന ഘട്ടങ്ങൾ:
ഇന്റലിജൻസ് → AI/ഡാറ്റാ ഏകീകരണം → മനുഷ്യ പരിശോധന → നിയമപരമായ പരിശോധന → കമാൻഡ് തീരുമാനം → ആക്രമണം
മുൻകാലങ്ങളിൽ ലക്ഷ്യങ്ങളുടെ പട്ടിക തയ്യാറാക്കാൻ മണിക്കൂറുകൾ വേണ്ടിവന്നിരുന്നെങ്കിൽ, Maven പോലുള്ള സംവിധാനങ്ങളുടെ സഹായത്തോടെ ഈ പ്രക്രിയ മിനിറ്റുകളിലേക്ക് ചുരുക്കപ്പെട്ടതായി അന്വേഷണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഉദ്യോഗസ്ഥർ പറഞ്ഞു. ഇതോടെ വേഗം വർധിച്ചെങ്കിലും പഴയ വിവരങ്ങൾ തിരിച്ചറിയാനും മനുഷ്യർക്ക് അവ സൂക്ഷ്മമായി പരിശോധിക്കാനും ലഭിക്കുന്ന സമയം കുറയാനുള്ള സാധ്യതയും ഉയർന്നു.
