ആധുനിക ലോകം ശാസ്ത്ര സാങ്കേതിക വിദ്യകളുടെയും ഫാഷൻ ട്രെൻഡുകളുടെയും പിന്നാലെ പായുമ്പോള്, ബാഹ്യലോകത്തിന്റെ യാതൊരു മാറ്റങ്ങളും തങ്ങളെ ബാധിക്കാതെ തങ്ങളുടെ പുരാതനമായ ആചാരങ്ങളും വിചിത്രമായ ജീവിതരീതികളും കാത്തുസൂക്ഷിക്കുന്ന ജനവിഭാഗങ്ങള് ഇപ്പോഴും ഈ ഭൂമിയിലുണ്ട്.അതില് ഏറ്റവും പ്രശസ്തവും അതേസമയം ആരെയും ഞെട്ടിക്കുന്നതുമായ ഒരു ജനവിഭാഗമാണ് കിഴക്കൻ ആഫ്രിക്കൻ രാജ്യമായ എത്യോപ്യയിലെ ഒമോ വാലിയില് അധിവസിക്കുന്ന ‘മുർസി’ ഗോത്രവർഗ്ഗക്കാർ. പരുക്കൻ ഭൂപ്രകൃതിയും കടുത്ത കാലാവസ്ഥയുമുള്ള ആഫ്രിക്കൻ കാടുകളില് ജീവിക്കുന്ന ഈ ഗോത്രത്തിലെ പുരുഷന്മാർ അവരുടെ വീര്യവും പോരാട്ടവീര്യവും കൊണ്ട് ലോകത്തെ അത്ഭുതപ്പെടുത്തുമ്പോള്, ഇവിടുത്തെ സ്ത്രീകള് തങ്ങളുടെ ശരീരത്തില് വരുത്തുന്ന ഭീകരമായ മാറ്റങ്ങള് കൊണ്ടാണ് നരവംശ ശാസ്ത്രജ്ഞരെപ്പോലും മൂക്കത്ത് വിരല് വെപ്പിക്കുന്നത്. മുർസി ഗോത്രത്തിലെ സ്ത്രീകള് തങ്ങളുടെ സൗന്ദര്യത്തിന്റെ ഏറ്റവും ഉദാത്തമായ ലക്ഷണമായി കാണുന്നത് അവരുടെ താഴത്തെ ചുണ്ടില് തുളച്ചുകയറ്റുന്ന വലിയ കളിമണ് പാത്രങ്ങളാണ്. ആധുനിക ലോകത്തിന് ഇത് കടുത്ത പീഡനമായോ ക്രൂരതയായോ തോന്നാമെങ്കിലും, മുർസി ജനതയ്ക്ക് ഇത് തങ്ങളുടെ സ്വത്വത്തിന്റെ, പാരമ്പര്യത്തിന്റെ, എല്ലാറ്റിനുമുപരി സ്ത്രീത്വത്തിന്റെ മാറ്റ് അളക്കുന്ന ഉരകല്ലാണ്.
മുർസി ഗോത്രത്തിലെ ഒരു പെണ്കുട്ടിയുടെ ജീവിതത്തിലെ ഏറ്റവും വേദനാജനകവും എന്നാല് അഭിമാനകരവുമായ ഘട്ടം ആരംഭിക്കുന്നത് അവളുടെ കൗമാരകാലത്താണ്. പെണ്കുട്ടികള്ക്ക് ഏകദേശം 15 അല്ലെങ്കില് 16 വയസ്സാകുമ്പോഴാണ് ഈ കഠിനമായ ആചാരത്തിന് അവർ വിധേയരാകുന്നത്. ഗോത്രത്തിലെ മുതിർന്ന സ്ത്രീകള് ചേർന്നാണ് ഈ പ്രക്രിയ നടത്തുക. മൂർച്ചയേറിയ കത്തി ഉപയോഗിച്ച് പെണ്കുട്ടിയുടെ താഴത്തെ ചുണ്ട് നിലത്തു സമാന്തരമായി മുറിക്കുകയാണ് ആദ്യപടി. ചുണ്ട് മുറിച്ചതിനു ശേഷം, ആ മുറിവുണങ്ങി ചുണ്ട് ചുരുങ്ങിപ്പോകാതിരിക്കാൻ അവിടെ ചെറിയൊരു തടികഷ്ണം തിരുകിവെക്കുന്നു. ഈ മുറിവുണ്ടാക്കുന്ന വേദനയേക്കാള് കഠിനമാണ് തുടർന്നുള്ള ദിവസങ്ങള്. ചുണ്ടിനുള്ളില് കളിമണ് പ്ലേറ്റുകള് കൃത്യമായി ഇരിക്കണമെങ്കില് മുൻനിരയിലെ താഴത്തെ രണ്ട് അല്ലെങ്കില് നാല് പല്ലുകള് കല്ലുപയോഗിച്ച് അടിച്ചുകൊഴിക്കേണ്ടി വരുന്നു. പല്ലുകള് കൊഴിച്ചതിനു ശേഷം ചുണ്ടിലെ ദ്വാരത്തിന്റെ വലിപ്പം പടിപടിയായി കൂട്ടിക്കൊണ്ടുവരുന്നു. മാസങ്ങള് നീളുന്ന ഈ പ്രക്രിയയ്ക്കൊടുവില്, തടികഷണങ്ങള്ക്ക് പകരം കളിമണ് കൊണ്ടോ തടികൊണ്ടോ ഉണ്ടാക്കിയ വലിയ പ്ലേറ്റുകള് ചുണ്ടിനുള്ളില് ഫിറ്റ് ചെയ്യുന്നു. ചെറിയ പ്ലേറ്റുകളില് തുടങ്ങി ഒടുവില് 12 സെന്റീമീറ്റർ മുതല് 20 സെന്റീമീറ്റർ വരെ വ്യാസമുള്ള ഭീമാകാരമായ പ്ലേറ്റുകള് വരെ താങ്ങിനടക്കാൻ ഈ സ്ത്രീകള് പ്രാപ്തരാകുന്നു.മുർസി ഗോത്ര വ്യവസ്ഥിതിയില് ഒരു സ്ത്രീയുടെ മൂല്യവും അവള്ക്ക് സമൂഹത്തില് ലഭിക്കുന്ന പദവിയും നിശ്ചയിക്കുന്നത് ഈ ലിപ് പ്ലേറ്റുകളുടെ വലിപ്പമാണ്. ഈ കളിമണ് പ്ലേറ്റ് എത്രത്തോളം വലുതാണോ, അത്രത്തോളം ആ പെണ്കുട്ടിക്ക് വിവാഹ വിപണിയില് ഡിമാൻഡ് കൂടും എന്നാണ് ഇവരുടെ വിശ്വാസം. ഒരു പുരുഷൻ കല്യാണം കഴിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന പെണ്കുട്ടിയുടെ ചുണ്ടിലെ പ്ലേറ്റിന്റെ വലിപ്പം നോക്കിയാണ് അവളുടെ വീട്ടുകാർക്ക് നല്കേണ്ട സ്ത്രീധനം അഥവാ ‘ബ്രൈഡ് പ്രൈസ്’ നിശ്ചയിക്കുന്നത്. സാധാരണയായി പശുക്കളാണ് മുർസി ഗോത്രത്തിലെ പ്രധാന സമ്പത്ത്. ചെറിയ പ്ലേറ്റുള്ള പെണ്കുട്ടിക്ക് കുറച്ചു പശുക്കളെ മാത്രം സ്ത്രീധനമായി ലഭിക്കുമ്പോള്, ഏറ്റവും വലിയ പ്ലേറ്റ് ധരിക്കുന്ന പെണ്കുട്ടിയുടെ കുടുംബത്തിന് അമ്പതോ അതിലധികമോ പശുക്കളെ വരെ സ്ത്രീധനമായി നല്കാൻ പുരുഷന്മാർ തയ്യാറാകുന്നു. അതുകൊണ്ട് തന്നെ, കടുത്ത ശാരീരിക വേദനകള് സഹിച്ചും തങ്ങളുടെ ചുണ്ടിന്റെ വലിപ്പം പരമാവധി കൂട്ടാൻ ഇവിടുത്തെ പെണ്കുട്ടികള് സ്വയം സന്നദ്ധരാകുന്നു എന്നതാണ് യാഥാർത്ഥ്യം. സ്വന്തം ഗോത്രത്തിന് മുന്നില് സുന്ദരിയായിരിക്കുക എന്നതിനപ്പുറം തങ്ങളുടെ കുടുംബത്തിന് വലിയൊരു സമ്പത്ത് നേടിക്കൊടുക്കാനുള്ള വഴി കൂടിയാണ് അവർക്ക് ഈ ആചാരം.
മുർസി ഗോത്രത്തില് ഈ വിചിത്രമായ ആചാരം എങ്ങനെ തുടങ്ങി എന്നതിനെക്കുറിച്ച് നരവംശ ശാസ്ത്രജ്ഞർക്കിടയില് കൃത്യമായ ചരിത്രപരമായ ഒരു സിദ്ധാന്തമുണ്ട്. നൂറ്റാണ്ടുകള്ക്ക് മുൻപ് ആഫ്രിക്കയില് അറബ്-പാശ്ചാത്യ രാജ്യങ്ങളുടെ കടുത്ത അടിമക്കച്ചവടം നടന്നിരുന്ന കാലത്താണ് ഈ ആചാരത്തിന്റെ തുടക്കം എന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. ആഫ്രിക്കൻ കാടുകളില് കയറി സുന്ദരികളായ സ്ത്രീകളെ തട്ടിക്കൊണ്ടുപോയി അടിമകളായി വില്ക്കുന്നത് അക്കാലത്ത് പതിവായിരുന്നു. അങ്ങനെ തങ്ങളുടെ ഗോത്രത്തിലെ സ്ത്രീകളെ അടിമക്കച്ചവടക്കാരുടെ കണ്ണില്പ്പെടാതെ സംരക്ഷിക്കാൻ മുർസി പുരുഷന്മാർ കണ്ടെത്തിയ വിദ്യയായിരുന്നു ഇതത്രേ. സ്ത്രീകളുടെ മുഖം വികൃതമാക്കുന്നതിലൂടെ അടിമക്കച്ചവടക്കാർക്ക് അവരിലുള്ള താല്പര്യം നഷ്ടപ്പെടുകയും അവർ സ്ത്രീകളെ ഉപേക്ഷിച്ചു പോവുകയും ചെയ്യുമായിരുന്നു. സ്വന്തം ജീവനും മാനവും കാക്കാൻ അന്ന് തുടങ്ങിയ ഈ വികൃതമാക്കല് പ്രക്രിയ, പില്ക്കാലത്ത് അടിമക്കച്ചവടം അവസാനിച്ചപ്പോള് അവരുടെ സംസ്കാരത്തിന്റെ ഒഴിച്ചുകൂടാനാവാത്ത ഭാഗമായി മാറുകയും, വികൃതത എന്നത് മാറി അതവരുടെ ഏറ്റവും വലിയ സൗന്ദര്യ സങ്കല്പ്പമായി പരിണമിക്കുകയും ചെയ്തു. ചരിത്രത്തിലെ ഒരു കറുത്ത അധ്യായത്തിന്റെ ജീവിക്കുന്ന പ്രതീകമാണ് ഇന്നും ഇവർ ചുണ്ടില് ചുമക്കുന്നത്.ചുണ്ടില് ഇത്രയും വലിയ പ്ലേറ്റ് ധരിച്ചുകൊണ്ട് ഇവർ എങ്ങനെയാണ് ജീവിക്കുന്നത് എന്നത് ആരെയും അത്ഭുതപ്പെടുത്തുന്ന കാര്യമാണ്. വീട്ടിലെ ജോലികള് ചെയ്യുമ്പോഴും കന്നുകാലികളെ മേയ്ക്കുമ്പോഴും ഇവർ ഈ പ്ലേറ്റ് ധരിക്കാറുണ്ട്. എന്നാല് ഭക്ഷണം കഴിക്കുമ്പോഴും ഉറങ്ങാൻ കിടക്കുമ്പോഴും ഈ പ്ലേറ്റ് അവർ ഊരിവെക്കും. പ്ലേറ്റ് ഊരിവെക്കുമ്പോള് താഴത്തെ ചുണ്ട് ഒരു വലിയ മാംസക്കഷ്ണം പോലെ തൂങ്ങിക്കിടക്കുന്നത് കാണാം. സ്വന്തമായി നിർമ്മിക്കുന്ന കളിമണ് പ്ലേറ്റുകളില് പലവിധത്തിലുള്ള ഡിസൈനുകള് ചെയ്ത് ഭംഗിയാക്കാനും ഇവർ ശ്രദ്ധിക്കാറുണ്ട്. എന്നാല് ആധുനിക വിദ്യാഭ്യാസത്തിന്റെ കടന്നുവരവോടും വിനോദസഞ്ചാര മേഖലയുടെ വികസനത്തോടും കൂടി മുർസി ഗോത്രത്തിലെ പുതിയ തലമുറയിലെ പെണ്കുട്ടികള് ഈ ക്രൂരമായ ആചാരത്തോട് പതുക്കെ വിമുഖത കാണിച്ചു തുടങ്ങിയിട്ടുണ്ട്. ചുണ്ട് മുറിക്കാൻ വിസമ്മതിക്കുന്ന പെണ്കുട്ടികളെ ഗോത്രത്തിലെ ചില മുതിർന്നവർ ഇപ്പോഴും മാറ്റിനിർത്താറുണ്ടെങ്കിലും, പൂർണ്ണമായും ഈ വേദന സഹിക്കാൻ തയ്യാറാകാത്ത യുവതികളുടെ എണ്ണം ഒമോ വാലിയില് ഇന്ന് കൂടിക്കൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്.
ഇന്ന് എത്യോപ്യയിലെ ഒമോ വാലി സന്ദർശിക്കുന്ന അന്താരാഷ്ട്ര വിനോദസഞ്ചാരികളുടെ പ്രധാന ആകർഷണം ഈ മുർസി സ്ത്രീകളാണ്. തങ്ങളുടെ വിചിത്രമായ രൂപം കാണിക്കാനും ഫോട്ടോയെടുക്കാനും വിനോദസഞ്ചാരികളില് നിന്നും ഇവർ പണം ഈടാക്കാറുണ്ട്. ഇത് അവരുടെ ഒരു പ്രധാന വരുമാനമാർഗ്ഗമായി മാറിയിരിക്കുന്നു. ആധുനിക ലോകം ഈ ആചാരത്തെ സ്ത്രീപീഡനമായും മനുഷ്യാവകാശ ലംഘനമായും കാണുമ്പോള്, മുർസി ജനതയ്ക്ക് ഇത് തങ്ങളുടെ അസ്തിത്വത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്. ലോകം എത്ര മാറിയാലും തങ്ങളുടെ പൂർവ്വികർ കൈമാറിയ ചോരയിറ്റുന്ന ഈ പാരമ്പര്യത്തെ നെഞ്ചോട് ചേർത്തുപിടിക്കുന്ന മുർസി സ്ത്രീകള്, വൈവിധ്യങ്ങള് നിറഞ്ഞ ഈ ഭൂമിയിലെ മനുഷ്യസംസ്കാരത്തിന്റെ വിചിത്രമായ മറ്റൊരു മുഖം തന്നെയാണ് ലോകത്തിന് മുന്നില് തുറന്നുകാട്ടുന്നത്.
