ചിപ്കോയുടെ പൈതൃകം തുടരുന്നു

Chaithanya Prakash
4 Min Read

വികസനത്തിന്റെ പേരിൽ മുറിച്ചുമാറ്റപ്പെടേണ്ടിവരുന്ന പതിറ്റാണ്ടുകൾ പഴക്കമുള്ള മരങ്ങൾക്ക് ഇനി മറ്റൊരു വഴിയുണ്ട്. ശാസ്ത്രീയമായ വൃക്ഷമാറ്റിനടീലിലൂടെ അവയെ പുതിയ ഇടങ്ങളിലേക്ക് മാറ്റി സംരക്ഷിക്കാനുള്ള ശ്രമങ്ങൾ രാജ്യത്ത് ശ്രദ്ധ നേടുന്നു. എന്നാൽ പുതുജീവൻ നൽകുന്ന ഈ സാങ്കേതികവിദ്യയ്ക്ക് കൃത്യമായ ആസൂത്രണവും തുടർപരിചരണവും അനിവാര്യമാണ്.

മരങ്ങളെ സംരക്ഷിക്കാൻ അവയെ കെട്ടിപ്പിടിച്ച് നടത്തിയ ഐതിഹാസികമായ പോരാട്ടത്തിന്റെ ഓർമകൾക്ക് അഞ്ചു പതിറ്റാണ്ടിലേറെ പഴക്കമുണ്ട്. ഉത്തരാഖണ്ഡിലെ ഹിമാലയൻ ഗ്രാമങ്ങളിൽ ഉയർന്നുവന്ന ചിപ്കോ പ്രസ്ഥാനം ലോകത്തിന് നൽകിയ സന്ദേശം വ്യക്തമായിരുന്നു: മരങ്ങൾ വെറും തടികളല്ല; മനുഷ്യജീവിതത്തിന്റെയും പ്രകൃതിയുടെയും നിലനിൽപ്പിന്റെ ഭാഗമാണ്. ഇന്ന്, അതേ പാരിസ്ഥിതിക ബോധം മറ്റൊരു രൂപത്തിൽ മുന്നോട്ടുപോകുകയാണ്. വികസനപദ്ധതികളുടെ ഭാഗമായി മുറിച്ചുമാറ്റപ്പെടേണ്ടിവരുന്ന പക്വതയാർന്ന മരങ്ങളെ ശാസ്ത്രീയമായി മാറ്റിനട്ടു സംരക്ഷിക്കാനുള്ള ശ്രമങ്ങളാണ് രാജ്യത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ ശ്രദ്ധ നേടുന്നത്.

Ref.No:DPCI-PKD-50

റോഡ് വികസനം, മെട്രോ റെയിൽ പദ്ധതികൾ, റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനുകളുടെ നവീകരണം, നഗരവൽക്കരണം തുടങ്ങിയവയ്ക്കായി വലിയ മരങ്ങൾ നീക്കം ചെയ്യേണ്ടിവരുമ്പോൾ സാധാരണയായി ഉയരുന്ന ചോദ്യം എത്ര തൈകൾ പകരം നടണം എന്നതാണ്. എന്നാൽ പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷകർ ഉന്നയിക്കുന്ന നിർണായകമായ ചോദ്യം മറ്റൊന്നാണ്: പതിറ്റാണ്ടുകളായി വളർന്നുനിൽക്കുന്ന ഒരു വൻമരത്തെ വെട്ടിമാറ്റാതെ മറ്റൊരിടത്തേക്ക് മാറ്റി സംരക്ഷിക്കാനാകുമോ?

ഈ ചോദ്യത്തിനുള്ള പ്രായോഗികമായ ഉത്തരമായാണ് വൃക്ഷമാറ്റിനടീൽ അഥവാ ട്രീ ട്രാൻസ്‌ലൊക്കേഷൻ (Tree Translocation) ശ്രദ്ധ നേടുന്നത്. മരത്തെ അതിന്റെ വേരുകളോടും ആവശ്യമായ മണ്ണുഭാഗത്തോടും കൂടി ശ്രദ്ധാപൂർവം മാറ്റി അനുയോജ്യമായ മറ്റൊരു സ്ഥലത്ത് വീണ്ടും നട്ടുപിടിപ്പിക്കുന്ന രീതിയാണിത്.

ചിപ്കോ പ്രസ്ഥാനം നൽകിയ പാഠം

1973-ൽ ഇന്നത്തെ ഉത്തരാഖണ്ഡിലെ ചമോലി മേഖലയിലാണ് ചിപ്കോ പ്രസ്ഥാനം ശ്രദ്ധേയമായ ജനകീയ പരിസ്ഥിതി മുന്നേറ്റമായി വളർന്നത്. ചണ്ഡി പ്രസാദ് ഭട്ട് ഉൾപ്പെടെയുള്ള പരിസ്ഥിതി പ്രവർത്തകരുടെ നേതൃത്വത്തിൽ മരങ്ങൾ വെട്ടുന്നതിനെതിരെ ഗ്രാമീണർ രംഗത്തെത്തി. മരങ്ങളെ കെട്ടിപ്പിടിച്ചുകൊണ്ട് അവയെ സംരക്ഷിക്കാൻ ശ്രമിച്ച ജനങ്ങളുടെ പോരാട്ടം പിന്നീട് ലോകമെമ്പാടുമുള്ള പരിസ്ഥിതി പ്രസ്ഥാനങ്ങൾക്ക് പ്രചോദനമായി.

വനങ്ങളുടെ സംരക്ഷണം, മണ്ണൊലിപ്പ് തടയൽ, ജലസ്രോതസ്സുകളുടെ നിലനിൽപ്പ്, ഗ്രാമീണ ഉപജീവനം എന്നിവ തമ്മിലുള്ള ബന്ധം ചിപ്കോ പ്രസ്ഥാനം സമൂഹത്തിന് ബോധ്യപ്പെടുത്തി. പ്രകൃതിയെ സംരക്ഷിക്കുക എന്നത് മരങ്ങൾ നട്ടുപിടിപ്പിക്കുന്നതിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങുന്നില്ലെന്നും നിലവിലുള്ള പ്രകൃതിസമ്പത്തിനെ സംരക്ഷിക്കേണ്ടതുണ്ടെന്നും ഈ പ്രസ്ഥാനം ഓർമിപ്പിച്ചു.

ഇന്ന് പക്വതയാർന്ന മരങ്ങളുടെ സംരക്ഷണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ചർച്ചകളിലും ഈ ആശയം പ്രസക്തമാണ്. ഒരു മരം മുറിച്ചശേഷം പകരം തൈകൾ നടുന്നത് ഒരു പരിഹാരമായി തോന്നാമെങ്കിലും, പതിറ്റാണ്ടുകളായി വളർന്ന ഒരു മരത്തിന്റെ പാരിസ്ഥിതിക സേവനങ്ങൾ പുതിയൊരു തൈയ്ക്ക് ഉടനടി നൽകാനാവില്ല.

മരം മാറ്റിനടുന്നത് എല്ലായ്പ്പോഴും വിജയകരമാണോ?

ഇല്ല. വൃക്ഷമാറ്റിനടീൽ പ്രയോജനകരമായ ഒരു സംരക്ഷണരീതിയാണെങ്കിലും അതിനെ എല്ലാ സാഹചര്യങ്ങൾക്കുമുള്ള ഉറപ്പായ പരിഹാരമായി കാണാനാവില്ല.

ഹിന്ദുസ്ഥാൻ ടൈംസ് 2024-ൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച റിപ്പോർട്ടിൽ, മുംബൈയിലെ ഒൻപത് മുനിസിപ്പൽ വാർഡുകളിൽ ലഭ്യമായ കണക്കുകൾ പ്രകാരം 2018 മുതൽ 2023 വരെയുള്ള കാലയളവിൽ മാറ്റിനട്ട 4,336 മരങ്ങളിൽ 963 എണ്ണം മാത്രമാണ് അതിജീവിച്ചതെന്ന് ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയിരുന്നു. അതായത്, ആ കണക്കുകളിൽ അതിജീവനനിരക്ക് 25 ശതമാനത്തിൽ താഴെയായിരുന്നു.

മാറ്റിനട്ട മരങ്ങളിൽ പലതും പിന്നീട് ഉണങ്ങിപ്പോകുന്നതിന് വേരുകൾക്ക് സംഭവിക്കുന്ന കേടുപാടുകൾ, പുതിയ മണ്ണിനോടും കാലാവസ്ഥയോടും പൊരുത്തപ്പെടാനുള്ള ബുദ്ധിമുട്ടുകൾ, ആവശ്യമായ ജലസേചനത്തിന്റെ അഭാവം, രോഗബാധ, തുടർപരിചരണത്തിലെ വീഴ്ചകൾ തുടങ്ങിയവ കാരണമാകാം.

ചില ഇനങ്ങളുടെ വേരുകൾ വളരെ ആഴത്തിൽ വളരുന്നതിനാൽ അവയെ സുരക്ഷിതമായി വേർതിരിച്ചെടുക്കാൻ പ്രയാസമാണ്. വളരെ പഴക്കമുള്ളതോ വലിയ തണ്ടുള്ളതോ ആയ മരങ്ങൾ മാറ്റുമ്പോൾ അപകടസാധ്യതയും വർധിക്കാം. അതിനാൽ എല്ലാ മരങ്ങളെയും മാറ്റിനടാൻ ശ്രമിക്കുന്നതിനുപകരം, ശാസ്ത്രീയ പരിശോധനയിലൂടെ അനുയോജ്യമായവ മാത്രം തിരഞ്ഞെടുക്കണം.

ഇവിടെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട തത്വം ഇതാണ്: ഒരു മരം മാറ്റിനടാൻ കഴിയുമെന്നത് മാത്രം അതിനെ മാറ്റിനടണം എന്നർഥമല്ല. കഴിയുന്നിടത്തോളം മരം നിലനിൽക്കുന്ന സ്ഥലത്ത് തന്നെ സംരക്ഷിക്കുന്നതാണ് മുൻഗണന.

മരസംരക്ഷണം എണ്ണത്തിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങരുത്

വികസനപദ്ധതികൾക്കായി നൂറുകണക്കിന് മരങ്ങൾ നീക്കം ചെയ്യുകയും പകരം ആയിരക്കണക്കിന് തൈകൾ നടുകയും ചെയ്യുന്ന രീതിയുടെ ഫലപ്രാപ്തി വിലയിരുത്തേണ്ടത് തൈകളുടെ എണ്ണത്തിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങിയാകരുത്. എത്ര തൈകൾ നട്ടു എന്നതുപോലെ തന്നെ എത്രയെണ്ണം വളർന്നു, എത്ര മരങ്ങൾ അതിജീവിച്ചു, എത്രത്തോളം പച്ചപ്പ് നിലനിർത്താനായി എന്നതും പ്രധാനമാണ്.

പദ്ധതികളുടെ പരിസ്ഥിതി ആഘാതം വിലയിരുത്തുമ്പോൾ നിലവിലുള്ള വൻമരങ്ങളുടെ മൂല്യം, അവ നൽകുന്ന തണൽ, കാർബൺ സംഭരണം, ജൈവവൈവിധ്യത്തിനുള്ള സംഭാവന, പ്രാദേശിക സമൂഹവുമായുള്ള ബന്ധം എന്നിവ പരിഗണിക്കണം. മാറ്റിനട്ട മരങ്ങളുടെ അതിജീവനത്തെക്കുറിച്ചുള്ള സ്വതന്ത്ര നിരീക്ഷണവും സുതാര്യമായ റിപ്പോർട്ടിങ്ങും ഉറപ്പാക്കണം.

എന്നാൽ സാങ്കേതികവിദ്യ മാത്രം പരിസ്ഥിതിസംരക്ഷണം ഉറപ്പാക്കില്ല. വികസനത്തിന്റെ ഓരോ ഘട്ടത്തിലും പ്രകൃതിക്ക് മുൻഗണന നൽകുന്ന ആസൂത്രണവും ഉത്തരവാദിത്തമുള്ള ഭരണനിർവഹണവും പൊതുജനപങ്കാളിത്തവും ആവശ്യമാണ്.

ഒരു വൻമരത്തെ മറ്റൊരിടത്ത് വീണ്ടും വേരുറപ്പിക്കുക എന്നത് പ്രതീക്ഷ നൽകുന്ന പ്രവർത്തനമാണ്. അതിലും വലിയ നേട്ടം, വെട്ടിമാറ്റേണ്ട സാഹചര്യം തന്നെ പരമാവധി ഒഴിവാക്കി ആ മരം അതിന്റെ സ്വന്തം മണ്ണിൽ വളരാൻ അനുവദിക്കുന്നതാണ്. ചിപ്കോയുടെ പൈതൃകം യഥാർഥത്തിൽ തുടരുന്നത് അത്തരമൊരു സംരക്ഷണബോധത്തിലൂടെയാണ്.

Share This Article
Leave a Comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

×