മഹാരാഷ്ട്രയിലെ വരൾച്ച: പ്രകൃതിയുടെ മുന്നറിയിപ്പോ ഭരണത്തിന്റെ പരാജയമോ?

Athul Mohan
3 Min Read

മഹാരാഷ്ട്ര വീണ്ടും വരൾച്ചയുടെ വക്കിലാണ്. പക്ഷേ ഇത്തവണ ചോദിക്കേണ്ട പ്രധാന ചോദ്യം മഴ എത്ര കുറഞ്ഞു എന്നതല്ല; മഴ കുറയുമ്പോൾ ഒരു സംസ്ഥാനത്തിന്റെ കാർഷികവും സാമ്പത്തികവുമായ സംവിധാനങ്ങൾ എത്ര വേഗത്തിൽ തകരുന്നു എന്നതാണ്.
1972ലെ മഹാരാഷ്ട്ര വരൾച്ച ഇന്നും ഇന്ത്യൻ കാർഷിക ചരിത്രത്തിലെ നിർണായക അധ്യായമാണ്. തുടർച്ചയായ മോശം കാലാവസ്ഥയും മഴക്കുറവും ചേർന്നാണ് അന്നത്തെ മഹാദുരന്തം രൂപപ്പെട്ടത്. ആ പ്രതിസന്ധി ഭരണകൂടത്തിന് വലിയ പരീക്ഷണമായിരുന്നു. അതിൽ നിന്ന് തൊഴിൽ ഉറപ്പ് പോലുള്ള ദീർഘകാല സാമൂഹിക സുരക്ഷാ സംവിധാനങ്ങൾ വളർന്നുവന്നു.

ഇന്ന്, അരനൂറ്റാണ്ടിനുശേഷം, ചരിത്രം മറ്റൊരു മുന്നറിയിപ്പുമായി മുന്നിലെത്തിയിരിക്കുകയാണ്.
1972ൽ ഒരു വലിയ വരൾച്ച സൃഷ്ടിക്കാൻ ഒന്നിലധികം മോശം മൺസൂണുകൾ വേണ്ടിവന്നെങ്കിൽ, ഇന്ന് ഒരു മോശം സീസൺ തന്നെ വലിയൊരു പ്രദേശത്തെ പ്രതിസന്ധിയിലാക്കുന്നു.
ഇത് കാലാവസ്ഥയുടെ മാത്രം കഥയല്ല.

Ref.No:DPCI-PKD-50

കർഷകൻ ഇന്നും മഴയെ കാത്തിരിക്കേണ്ടി വരുന്നത് എന്തുകൊണ്ട്?
രാജ്യത്തെ ഏറ്റവും വലിയ ജലസേചന-അണക്കെട്ട് ശൃംഖലകളിലൊന്ന് മഹാരാഷ്ട്രയ്ക്കുണ്ട്. എന്നിട്ടും സംസ്ഥാനത്തിന്റെ വലിയൊരു ഭാഗം മഴയെ ആശ്രയിച്ചാണ് കൃഷി നടത്തുന്നത്. ഇതാണ് വികസന മാതൃകയിലെ അടിസ്ഥാന വൈരുദ്ധ്യം.

വലിയ അണക്കെട്ടുകൾ പണിയുന്നതും കൂടുതൽ ജലം സംഭരിക്കുന്നതും മാത്രം ജലസുരക്ഷയല്ല. ആ ജലം കൃത്യസമയത്ത് കൃഷിയിടത്തിലെത്തുന്നുണ്ടോ എന്നതാണ് യഥാർത്ഥ ചോദ്യം.
മറാത്ത്‌വാഡയിലും വിദർഭയിലും മഴയുടെ അസ്ഥിരത കർഷകരുടെ ജീവിതത്തെ നേരിട്ട് ബാധിക്കുന്നു.

സോയാബീൻ, പരുത്തി, പയർവർഗങ്ങൾ തുടങ്ങിയ വിളകൾ മഴയുടെ ഇടവേളകൾക്ക് അതീവ സംവേദനക്ഷമമാണ്. ഒരു വിള പരാജയപ്പെടുമ്പോൾ കർഷകന് നഷ്ടപ്പെടുന്നത് ഒരു സീസണിലെ വരുമാനം മാത്രമല്ല; അടുത്ത സീസണിലേക്കുള്ള വിത്തും വളവും വായ്പ തിരിച്ചടയ്ക്കാനുള്ള ശേഷിയും കൂടിയാണ്.
അതിനാൽ വരൾച്ചയെ ‘മഴക്കുറവ്’ എന്ന കാലാവസ്ഥാ പ്രശ്നമായി മാത്രം കാണുന്നത് തെറ്റാണ്. അത് വരുമാന പ്രതിസന്ധിയും കടബാധ്യതാ പ്രതിസന്ധിയും ഗ്രാമീണ തൊഴിലില്ലായ്മയും ഭക്ഷ്യവില സമ്മർദവും ചേർന്ന ഒരു സാമൂഹിക പ്രതിസന്ധിയാണ്.

ധനകാര്യവും വരൾച്ചയും ഒരേ സമയം
ഇതാണ് ഇന്നത്തെ മഹാരാഷ്ട്രയുടെ ഏറ്റവും അപകടകരമായ വശം.
വരൾച്ചയുണ്ടാകുമ്പോൾ സർക്കാരിന് കൂടുതൽ പണം ചെലവഴിക്കേണ്ടിവരും — വിളനാശപരിഹാരം, കർഷകസഹായം, വായ്പാ ഇളവ്, കുടിവെള്ള വിതരണം, കാലിത്തീറ്റ, തൊഴിലുറപ്പ് തുടങ്ങിയ മേഖലകളിൽ.
എന്നാൽ സംസ്ഥാനത്തിന്റെ ധനകാര്യവും ഇതിനകം സമ്മർദത്തിലാണ്.
അതുകൊണ്ട് പ്രകൃതിദുരന്തവും ധനകാര്യ സമ്മർദവും പരസ്പരം ശക്തിപ്പെടുത്തുന്ന ഒരു ചക്രം രൂപപ്പെടുന്നു:
മഴ കുറയുന്നു → വിള നഷ്ടപ്പെടുന്നു → കർഷകവരുമാനം കുറയുന്നു → സർക്കാർ സഹായം വർധിപ്പിക്കണം → സർക്കാർ ചെലവ് ഉയരുന്നു → ധനകാര്യ സമ്മർദം വർധിക്കുന്നു.
ഈ ചക്രം ആവർത്തിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുകയാണെങ്കിൽ ഓരോ വരൾച്ചയും മുൻപത്തേതിനേക്കാൾ ചെലവേറിയതാകും.

ഇത് മഹാരാഷ്ട്രയുടെ മാത്രം പ്രശ്നമല്ല
മഹാരാഷ്ട്രയിലെ സംഭവവികാസങ്ങൾ കേരളം ഉൾപ്പെടെയുള്ള മറ്റ് സംസ്ഥാനങ്ങൾക്കും മുന്നറിയിപ്പാണ്.
കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനത്തിന്റെ കാലത്ത് “സാധാരണ മൺസൂൺ” എന്ന പഴയ ധാരണ തന്നെ ചോദ്യം ചെയ്യപ്പെടുകയാണ്. ഒരു വർഷം അതിമഴയും അടുത്ത വർഷം മഴക്കുറവും ഉണ്ടാകാം. അതിനാൽ കാർഷിക നയവും സംസ്ഥാന ബജറ്റും ഇത്തരത്തിലുള്ള അനിശ്ചിതത്വം കണക്കിലെടുത്തായിരിക്കണം രൂപപ്പെടുത്തേണ്ടത്.

വരൾച്ച വന്നശേഷം പ്രതികരിക്കുന്ന ഭരണത്തിൽ നിന്ന് വരൾച്ച വരുന്നതിന് മുമ്പ് തയ്യാറെടുക്കുന്ന ഭരണത്തിലേക്കുള്ള മാറ്റമാണ് ഇനി ആവശ്യം.
മഹാരാഷ്ട്രയുടെ ഇന്നത്തെ പ്രതിസന്ധി പ്രകൃതിയുടെ ഒരു ദുരന്തമാത്രമല്ല. അത് പതിറ്റാണ്ടുകളായി നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന ജലനയം, കാർഷിക മാതൃക, ഗ്രാമീണ കടബാധ്യത, വിപണി ഘടന, സംസ്ഥാന ധനകാര്യം എന്നിവയുടെ കൂട്ടായ ഫലമാണ്.

1972 നമ്മോട് പറഞ്ഞത് വരൾച്ചയ്ക്ക് ശേഷം എന്ത് ചെയ്യണം എന്നായിരുന്നു.
ഇന്നത്തെ മഹാരാഷ്ട്ര ചോദിക്കുന്നത് അതിലും നിർണായകമായ മറ്റൊരു ചോദ്യമാണ്: അടുത്ത വരൾച്ച വരുന്നതിന് മുമ്പ് നമ്മൾ എന്ത് ചെയ്തു?
അതിനുള്ള ഉത്തരം വീണ്ടും അടിയന്തര പാക്കേജുകളും വായ്പാ ഇളവുകളും മാത്രമാണെങ്കിൽ, അടുത്ത ദുരന്തം പ്രകൃതിയുടേതായിരിക്കില്ല — നമ്മുടെ നയപരമായ പരാജയത്തിന്റേതായിരിക്കും.

Share This Article
Leave a Comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

×