ഒക്ടോബർ 31-ന് ആചരിക്കുന്ന പട്ടേലിന്റെ ജന്മവാർഷികത്തോടനുബന്ധിച്ച് പുറത്തുവന്ന ചരിത്രവിശദീകരണത്തിലാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ വളർച്ചയും ‘സർദാർ’ എന്ന വിശേഷണത്തിന്റെ പിന്നിലെ സംഭവവികാസങ്ങളും വീണ്ടും ചർച്ചയാകുന്നത്.

ഖേഡ സത്യാഗ്രഹം: ജനകീയ നേതാവിലേക്കുള്ള ആദ്യ ചുവടുവെപ്പ്
1875 ഒക്ടോബർ 31-ന് ഗുജറാത്തിലെ നദിയാദിലാണ് വല്ലഭ്ഭായ് പട്ടേൽ ജനിച്ചത്. അഭിഭാഷകനായി ഔദ്യോഗിക ജീവിതം ആരംഭിച്ച അദ്ദേഹം പിന്നീട് സ്വാതന്ത്ര്യസമരത്തിന്റെ ഭാഗമായി പൊതുപ്രവർത്തനത്തിലേക്ക് കടന്നു. മഹാത്മാഗാന്ധിയുടെ ആശയങ്ങളും സമരരീതികളും അദ്ദേഹത്തെ ആഴത്തിൽ സ്വാധീനിച്ചു.
1918-ലെ ഖേഡ സത്യാഗ്രഹമാണ് പട്ടേലിന്റെ നേതൃത്വപാടവം ദേശീയ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ ശ്രദ്ധയിൽ കൊണ്ടുവന്ന പ്രധാന സംഭവങ്ങളിലൊന്ന്. വിളനാശം മൂലം കടുത്ത സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധിയിലായ കർഷകരിൽനിന്ന് ഭൂനികുതി ഈടാക്കാനുള്ള ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണകൂടത്തിന്റെ നടപടിക്കെതിരെയായിരുന്നു സമരം. വിളവെടുപ്പ് മോശമായ സാഹചര്യത്തിൽ നികുതി ഇളവ് അനുവദിക്കണമെന്നായിരുന്നു കർഷകരുടെ ആവശ്യം.
ഖേഡ സത്യാഗ്രഹവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പ്രധാന യോഗങ്ങൾ അഹമ്മദാബാദിലെ ലാൽ ദർവാസയിലുള്ള പട്ടേലിന്റെ വസതിയിലാണ് നടന്നത്. ഗാന്ധിജി കർഷകരുടെ അവകാശങ്ങൾക്കുവേണ്ടി സത്യാഗ്രഹത്തിന് ആഹ്വാനം ചെയ്തപ്പോൾ തന്റെ അഭിഭാഷകജീവിതവും വ്യക്തിപരമായ താൽപര്യങ്ങളും മാറ്റിവെച്ച് പട്ടേൽ സമരത്തിൽ പങ്കുചേർന്നു.
നിസ്സഹകരണ പ്രസ്ഥാനവും ദേശീയതലത്തിലെ വളർച്ചയും
1920-ലെ നിസ്സഹകരണ പ്രസ്ഥാനകാലത്ത് ഗുജറാത്തിലെ രാഷ്ട്രീയ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് പട്ടേൽ പുതിയ ദിശ നൽകി. ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസിന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ താഴെത്തട്ടിലേക്ക് വ്യാപിപ്പിക്കാനുള്ള ശ്രമങ്ങളിൽ അദ്ദേഹം സജീവമായി പങ്കെടുത്തു.
നാഗ്പൂരിൽ നടന്ന കോൺഗ്രസ് സമ്മേളനത്തിനുശേഷം പ്രാദേശിക തലത്തിൽ പാർട്ടിയുടെ പ്രവർത്തനം ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നതിനുള്ള നടപടികൾക്ക് തുടക്കമായി. ഗുജറാത്ത് പ്രൊവിൻഷ്യൽ കോൺഗ്രസ് കമ്മിറ്റിയുടെ അധ്യക്ഷസ്ഥാനത്തേക്കും പട്ടേൽ എത്തി. ഇതോടെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രവർത്തനം മുനിസിപ്പൽ ഭരണത്തിലും പ്രാദേശിക രാഷ്ട്രീയത്തിലും ഒതുങ്ങാതെ ദേശീയ പ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ ഭാഗമായി മാറി.
ഈ സംഭവങ്ങളെല്ലാം അദ്ദേഹത്തിന്റെ നേതൃപാടവവും ജനങ്ങളെ ഏകോപിപ്പിക്കാനുള്ള കഴിവും കൂടുതൽ തെളിയിച്ചു.
ബർദോളി സത്യാഗ്രഹം: ‘സർദാർ’ എന്ന പേര് ലഭിച്ച ചരിത്രസമരം
വല്ലഭ്ഭായ് പട്ടേലിന്റെ ജീവിതത്തിലെ നിർണായക വഴിത്തിരിവായിരുന്നു 1928-ലെ ബർദോളി സത്യാഗ്രഹം. ഗുജറാത്തിലെ സൂറത്ത് ജില്ലയിലുള്ള ബർദോളി താലൂക്കിലെ കർഷകർക്ക് മേൽ ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണകൂടം ഭൂനികുതി വർധനവ് അടിച്ചേൽപ്പിച്ചതിനെതിരെയായിരുന്നു ഈ പ്രക്ഷോഭം.
കാർഷിക പ്രതിസന്ധിയും മോശം വിളവെടുപ്പും നേരിടുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ നികുതി വർധിപ്പിച്ചത് കർഷകരെ വലിയ ദുരിതത്തിലാക്കി. നികുതി വർധനവ് പിൻവലിക്കണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ട് കർഷകർ ഭരണകൂടത്തെ സമീപിച്ചെങ്കിലും അനുകൂല നടപടിയുണ്ടായില്ല. തുടർന്നാണ് നികുതി അടയ്ക്കാതെ പ്രതിഷേധിക്കാനുള്ള തീരുമാനം രൂപപ്പെട്ടത്.
1928 ഫെബ്രുവരി 12-ന് നടന്ന കർഷക സമ്മേളനത്തിൽ നികുതി അടയ്ക്കുന്നത് നിരസിക്കാനുള്ള തീരുമാനം കൈക്കൊണ്ടു. സമരത്തിന് നേതൃത്വം നൽകാൻ കർഷകർ പട്ടേലിനെ സമീപിച്ചു. കോൺഗ്രസിലെ പദവിയോ ഔദ്യോഗിക സ്ഥാനമോ പരിഗണിച്ചല്ല കർഷകർ അദ്ദേഹത്തെ തെരഞ്ഞെടുത്തത്. തങ്ങളുടെ പ്രശ്നങ്ങൾ മനസ്സിലാക്കുകയും പ്രതിസന്ധിയിൽ ഒപ്പം നിൽക്കുകയും ചെയ്യുന്ന വിശ്വസ്തനായ നേതാവെന്ന നിലയിലായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തോടുള്ള വിശ്വാസം.
ജനങ്ങളാണ് നൽകിയത് ‘സർദാർ’ എന്ന വിശേഷണം
ബർദോളി സത്യാഗ്രഹത്തിന്റെ വിജയത്തിനുശേഷമാണ് വല്ലഭ്ഭായ് പട്ടേലിന് ‘സർദാർ’ എന്ന വിശേഷണം വ്യാപകമായി ലഭിച്ചത്. ഗുജറാത്തിയിൽ ‘സർദാർ’ എന്ന വാക്കിന് നേതാവ്, തലവൻ, സംഘത്തലവൻ എന്നിങ്ങനെയാണ് അർഥം.
ഈ പേര് ഒരു വ്യക്തി മാത്രം നൽകിയതാണെന്ന പ്രചാരത്തിലുള്ള ധാരണയ്ക്ക് ചരിത്രരേഖകൾ പൂർണമായ പിന്തുണ നൽകുന്നില്ലെന്നാണ് ചരിത്രകാരൻ റിസ്വാൻ ഖാദ്രിയുടെ വിശദീകരണം. സമകാലിക പത്രങ്ങൾ, ആനുകാലിക പ്രസിദ്ധീകരണങ്ങൾ, രേഖകൾ, ചരിത്രവിവരങ്ങൾ എന്നിവ പരിശോധിക്കുമ്പോൾ ബർദോളിയിലെ കർഷകരും സാധാരണ ജനങ്ങളും കൂട്ടായാണ് പട്ടേലിനെ ‘സർദാർ’ എന്ന് വിശേഷിപ്പിച്ചതെന്ന് വ്യക്തമാകുന്നു.
ബർദോളിയിലെ നേതാവിൽനിന്ന് ദേശീയ നേതാവിലേക്ക്
ബർദോളി സത്യാഗ്രഹം പട്ടേലിന്റെ രാഷ്ട്രീയ ജീവിതത്തിൽ വലിയ മാറ്റമുണ്ടാക്കി. പ്രാദേശിക കർഷക നേതാവെന്ന നിലയിൽനിന്ന് ദേശീയതലത്തിൽ അംഗീകരിക്കപ്പെട്ട സ്വാതന്ത്ര്യസമര നായകനായി അദ്ദേഹം ഉയർന്നു.
1931-ൽ കറാച്ചിയിൽ നടന്ന ഇന്ത്യൻ നാഷണൽ കോൺഗ്രസ് സമ്മേളനത്തിന് പട്ടേൽ അധ്യക്ഷനായി. ഇതോടെ ബർദോളിയിലെ കർഷകർ നൽകിയ ‘സർദാർ’ എന്ന വിശേഷണം രാജ്യവ്യാപകമായി അറിയപ്പെട്ടു. സ്വാതന്ത്ര്യസമരത്തിലെ സംഘടനാപരമായ പ്രവർത്തനങ്ങളിലും രാഷ്ട്രീയ തീരുമാനങ്ങളിലും അദ്ദേഹം കൂടുതൽ നിർണായക പങ്കുവഹിച്ചു.
1942-ലെ ക്വിറ്റ് ഇന്ത്യാ സമരത്തിലും പട്ടേൽ സജീവമായി പങ്കെടുത്തു. ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണകൂടം അദ്ദേഹത്തെ പലതവണ തടവിലാക്കി. എന്നിരുന്നാലും സ്വാതന്ത്ര്യസമരത്തോടുള്ള പ്രതിബദ്ധതയിൽ അദ്ദേഹം പിന്നോട്ടുപോയില്ല.
സ്വതന്ത്ര ഇന്ത്യയുടെ ഏകീകരണ ശിൽപി
1947-ൽ ഇന്ത്യക്ക് സ്വാതന്ത്ര്യം ലഭിച്ചപ്പോൾ രാജ്യത്തിന്റെ ആദ്യ ഉപപ്രധാനമന്ത്രിയും ആഭ്യന്തരമന്ത്രിയുമായി പട്ടേൽ ചുമതലയേറ്റു. സ്വാതന്ത്ര്യസമയത്ത് ഇന്ത്യയുടെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിലായി നിലനിന്നിരുന്ന നാട്ടുരാജ്യങ്ങളെ ഇന്ത്യൻ യൂണിയനിൽ ലയിപ്പിക്കുക എന്ന വലിയ ഉത്തരവാദിത്വമാണ് അദ്ദേഹത്തിന് മുന്നിലുണ്ടായിരുന്നത്.
ഏകദേശം 560-ലധികം നാട്ടുരാജ്യങ്ങളെ ഇന്ത്യൻ യൂണിയനിൽ സംയോജിപ്പിക്കുന്നതിൽ അദ്ദേഹം നിർണായക പങ്കുവഹിച്ചു. ജൂനാഗഢ്, ഹൈദരാബാദ് തുടങ്ങിയ നാട്ടുരാജ്യങ്ങളുടെ ഇന്ത്യയുമായുള്ള സംയോജനത്തിലും അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഇടപെടൽ നിർണായകമായി. ഈ പ്രവർത്തനങ്ങളാണ് അദ്ദേഹത്തിന് ‘ഇന്ത്യയുടെ ഉരുക്കുമനുഷ്യൻ’ എന്ന വിശേഷണം നേടിക്കൊടുത്തത്.
1950 ഡിസംബർ 15-ന് അദ്ദേഹം അന്തരിച്ചു. 1991-ൽ മരണാനന്തരമായി ഭാരതരത്നം നൽകി രാജ്യം അദ്ദേഹത്തെ ആദരിച്ചു.



