വെറും 50–60 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ ആവാസപരിധി; ആയിരത്തിനും 1,500-നും ഇടയിൽ മാത്രം പക്ഷികൾ. ആവർത്തിച്ചുള്ള കാട്ടുതീ, ഉരുൾപൊട്ടൽ, കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനം, നിർദിഷ്ട തുരങ്കപാതാ പദ്ധതി എന്നിവ അപൂർവ പക്ഷിയുടെ നിലനിൽപ്പിന് വെല്ലുവിളിയാകുന്നു.
വയനാട്: പശ്ചിമഘട്ടത്തിലെ ഉയർന്ന മലനിരകളിൽ, മേഘങ്ങളോട് ചേർന്നുനിൽക്കുന്ന ചോലവനങ്ങൾക്കിടയിൽ അപൂർവമായൊരു കിളിക്കൊഞ്ചലുണ്ട്. ബാണാസുര ചിലപ്പൻ എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഈ പക്ഷിയുടെ സാന്നിധ്യം വയനാടൻ മലനിരകളിലെ ഏതാനും ഒറ്റപ്പെട്ട ആവാസമേഖലകളിൽ മാത്രമാണ്. എന്നാൽ ഇന്ന് ഈ കിളിയുടെ സ്വാഭാവിക ആവാസവ്യവസ്ഥയും അതിജീവനവും ഒരുപോലെ ഭീഷണി നേരിടുകയാണ്.

ബാണാസുര ചിലപ്പന്റെ എണ്ണം, വിതരണം, ആവാസവ്യവസ്ഥ എന്നിവയെക്കുറിച്ച് നടത്തിയ ആദ്യ സമഗ്രമായ കണക്കാധിഷ്ഠിത പഠനം പുറത്തുവന്നതോടെയാണ് ഈ അപൂർവ പക്ഷിയുടെ നിലനിൽപ്പിനെക്കുറിച്ചുള്ള ആശങ്കകൾ വീണ്ടും ശക്തമായത്. ലഭ്യമായ പഠനവിവരങ്ങൾ പ്രകാരം, ലോകത്ത് ഏകദേശം 1,000–1,500 ബാണാസുര ചിലപ്പന്മാർ മാത്രമാണ് അവശേഷിക്കുന്നതെന്നാണ് കണക്ക്. വെറും 50–60 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ വിസ്തൃതിയിലുള്ള മലമേഖലകളിലാണ് ഇവയുടെ അറിയപ്പെടുന്ന സാന്നിധ്യം.
എന്താണ് ബാണാസുര ചിലപ്പൻ?
ബാണാസുര ലാഫിങ്ത്രഷ് (Banasura Laughingthrush) എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഈ പക്ഷിയുടെ ശാസ്ത്രീയ നാമം Montecincla jerdoni എന്നാണ്. പശ്ചിമഘട്ടത്തിലെ ഉയർന്ന മലനിരകളിൽ കാണപ്പെടുന്ന അപൂർവ പക്ഷികളിലൊന്നാണിത്. വയനാട്ടിലെ ബാണാസുര മലനിരകളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടാണ് ഇതിന് ഈ പേര് ലഭിച്ചത്.
സാധാരണ കാടുകളിലോ മനുഷ്യവാസ മേഖലകളിലോ എളുപ്പത്തിൽ കാണാൻ കഴിയുന്ന പക്ഷിയല്ല ഇത്. സമുദ്രനിരപ്പിൽനിന്ന് ഏകദേശം 1,400 മീറ്ററിലധികം ഉയരത്തിലുള്ള മലമേഖലകളിലും പ്രത്യേകിച്ച് ഉയർന്ന പ്രദേശങ്ങളിലെ ഈർപ്പമുള്ള ചോലവനങ്ങളിലുമാണ് ഇവയുടെ സാന്നിധ്യം പ്രധാനമായും രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുള്ളത്.
ഇടതൂർന്ന സസ്യാവരണത്തിനുള്ളിൽ ഒളിഞ്ഞുകഴിയുന്ന ഇവയെ കാഴ്ചയിൽ കണ്ടെത്തുന്നതിനേക്കാൾ പലപ്പോഴും ശബ്ദത്തിലൂടെയാണ് തിരിച്ചറിയുന്നത്. ഉയർന്ന മലനിരകളിലെ പ്രത്യേക കാലാവസ്ഥയും സസ്യഘടനയും ഇവയുടെ നിലനിൽപ്പിന് അത്യന്താപേക്ഷിതമാണ്.
മൂന്ന് മലനിരകൾ; പരിമിതമായ അതിജീവനലോകം
വയനാട്ടിലെയും സമീപപ്രദേശങ്ങളിലെയും മൂന്ന് ഒറ്റപ്പെട്ട ഉയർന്ന മലനിരകളിലെ ചോലവനങ്ങളിലാണ് ബാണാസുര ചിലപ്പന്റെ സാന്നിധ്യം പഠനത്തിൽ രേഖപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നത്. ക്യാമൽസ് ഹംപ് മലനിരകൾ, ബാണാസുര മലനിരകൾ, ബ്രഹ്മഗിരി മലനിരകൾ എന്നിവയാണ് ഇവ.
ഈ മലനിരകളെ പരസ്പരം ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന അനുയോജ്യമായ വനമേഖലകൾ പരിമിതമായതിനാൽ, ഓരോ പ്രദേശത്തെയും പക്ഷികളുടെ നിലനിൽപ്പ് അവിടത്തെ ആവാസവ്യവസ്ഥയുടെ ആരോഗ്യത്തെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു.
ഈ മലമേഖലകളെ ശാസ്ത്രലോകം വിശേഷിപ്പിക്കുന്ന ‘സ്കൈ ഐലൻഡ്സ്’ (Sky Islands) എന്ന ആശയവും ഇവിടെ പ്രസക്തമാണ്. ചുറ്റുമുള്ള താഴ്ന്ന പ്രദേശങ്ങളിൽനിന്ന് വ്യത്യസ്തമായ കാലാവസ്ഥയും സസ്യജാലവും നിലനിൽക്കുന്ന ഉയർന്ന മലമേഖലകളാണ് ഇവ. സമുദ്രത്തിലെ ദ്വീപുകളെപ്പോലെ ഒറ്റപ്പെട്ട ഈ ആവാസവ്യവസ്ഥകളിൽ പരിണമിച്ച ജീവിവർഗങ്ങൾക്ക് പുറത്തുള്ള പ്രദേശങ്ങളിലേക്ക് വ്യാപിക്കാൻ പലപ്പോഴും പരിമിതികളുണ്ടാകും.
കാട്ടുതീയും ഉരുൾപൊട്ടലും കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനവും
ബാണാസുര ചിലപ്പന്റെ നിലനിൽപ്പിന് നേരെയുള്ള ഏറ്റവും വലിയ ഭീഷണികളിലൊന്ന് ആവാസവ്യവസ്ഥയുടെ നാശമാണ്. ആവർത്തിച്ചുണ്ടാകുന്ന കാട്ടുതീ, ഉരുൾപൊട്ടൽ, കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനം എന്നിവ ഉയർന്ന മലനിരകളിലെ വനങ്ങളുടെ ഘടനയിൽ മാറ്റങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നു.
2018 മുതൽ 2025 വരെയുള്ള കാലയളവിൽ കാട്ടുതീ, ഉരുൾപൊട്ടൽ, കാലാവസ്ഥാ സംബന്ധമായ ആഘാതങ്ങൾ എന്നിവയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് ഏകദേശം 3,020.4 ഹെക്ടർ ആവാസവ്യവസ്ഥയ്ക്ക് നാശമുണ്ടായതായി പഠനത്തെക്കുറിച്ചുള്ള റിപ്പോർട്ടുകൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ഈ കണക്കിന്റെ പരിധിയും വിവിധ കാരണങ്ങളുടെ സംഭാവനയും വിലയിരുത്തുമ്പോൾ പഠനത്തിലെ നിർവചനങ്ങൾ പ്രത്യേകം പരിശോധിക്കേണ്ടതുണ്ട്.
ചോലവനങ്ങൾ വെറും മരക്കൂട്ടങ്ങളല്ല. ഈർപ്പം നിലനിർത്തുക, ജലസ്രോതസ്സുകളെ സംരക്ഷിക്കുക, മണ്ണൊലിപ്പ് നിയന്ത്രിക്കുക, തദ്ദേശീയ ജീവികൾക്ക് ഭക്ഷണവും അഭയവും നൽകുക തുടങ്ങിയ നിർണായകമായ പാരിസ്ഥിതിക പ്രവർത്തനങ്ങൾ ഇവ നിർവഹിക്കുന്നു.
തുരങ്കപാതാ പദ്ധതി ഉയർത്തുന്ന ആശങ്ക
വയനാട്ടിലെ നിർദിഷ്ട ആനക്കാംപൊയിൽ–മേപ്പാടി തുരങ്കപാതാ പദ്ധതിയും ബാണാസുര ചിലപ്പന്റെ സംരക്ഷണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ചർച്ചകളിൽ പ്രധാന വിഷയമാണ്. പദ്ധതിയുടെ സ്വാധീനമേഖലയ്ക്ക് സമീപമുള്ള ഉയർന്ന മലനിരകളിൽ ഈ പക്ഷിയുടെ ആവാസമേഖലകൾ നിലനിൽക്കുന്നതാണ് ആശങ്കയ്ക്ക് കാരണം.
തുരങ്കനിർമാണവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പാറപൊട്ടിക്കൽ, സ്ഫോടനം, പ്രകമ്പനം, നിർമാണപ്രവർത്തനങ്ങൾ, അനുബന്ധ റോഡുകളും മറ്റ് സൗകര്യങ്ങളും സൃഷ്ടിക്കുന്ന ഇടപെടലുകൾ എന്നിവ വന്യജീവികളുടെ സ്വാഭാവിക ആവാസത്തെ ബാധിക്കാനുള്ള സാധ്യതയുണ്ട്.
സംരക്ഷിത മേഖലയെന്ന ആവശ്യം
ബാണാസുര ചിലപ്പന്റെ ആവാസവ്യവസ്ഥയുടെ വലിയൊരു ഭാഗം നിലവിലുള്ള സംരക്ഷിത മേഖലകൾക്ക് പുറത്താണെന്ന റിപ്പോർട്ടുകളും ആശങ്ക ഉയർത്തുന്നു. ലഭ്യമായ പഠനത്തെക്കുറിച്ചുള്ള റിപ്പോർട്ടുകൾ പ്രകാരം, പക്ഷിയുടെ അറിയപ്പെടുന്ന വിതരണപരിധിയുടെ ഏകദേശം 99 ശതമാനവും ഫലപ്രദമായ സംരക്ഷണത്തിന്റെ പരിധിക്ക് പുറത്താണെന്നാണ് സൂചന.
ഇത് ഈ പക്ഷിയുടെ സംരക്ഷണത്തിനായി പ്രത്യേക നടപടികൾ ആവശ്യമാണെന്ന് വ്യക്തമാക്കുന്നു. നിലവിലുള്ള വനസംരക്ഷണ സംവിധാനങ്ങൾക്കൊപ്പം, ഉയർന്ന മലനിരകളിലെ ചോലവനങ്ങളും അവയോട് ചേർന്ന പുൽമേടുകളും ഉൾപ്പെടുത്തി അനുയോജ്യമായ സംരക്ഷിത മേഖല സൃഷ്ടിക്കണമെന്ന ആവശ്യം ശക്തമാണ്.
ബാണാസുര ചിലപ്പനെ രക്ഷിക്കുന്നത് ഒരു പക്ഷിയെ മാത്രമല്ല
ബാണാസുര ചിലപ്പന്റെ അതിജീവനത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ആശങ്ക ഒരു അപൂർവ പക്ഷിയുടെ സംരക്ഷണത്തിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങുന്നില്ല. ഉയർന്ന മലനിരകളിലെ ചോലവനങ്ങൾ പശ്ചിമഘട്ടത്തിന്റെ ജൈവവൈവിധ്യത്തിനും ജലസുരക്ഷയ്ക്കും നിർണായകമാണ്.
ഈ വനങ്ങൾ നിരവധി അരുവികളുടെയും ജലസ്രോതസ്സുകളുടെയും നിലനിൽപ്പിനെ സഹായിക്കുന്നു. വനാവരണം നഷ്ടപ്പെടുമ്പോൾ മണ്ണൊലിപ്പ് വർധിക്കാനും ജലത്തിന്റെ സ്വാഭാവിക ഒഴുക്കിൽ മാറ്റമുണ്ടാകാനും സാധ്യതയുണ്ട്. അതിനാൽ ഇത്തരം ആവാസവ്യവസ്ഥകളെ സംരക്ഷിക്കുന്നതിന്റെ പ്രയോജനം പക്ഷികൾക്കും മറ്റ് വന്യജീവികൾക്കും മാത്രമല്ല, താഴ്വരകളിൽ ജീവിക്കുന്ന മനുഷ്യർക്കും ലഭിക്കുന്നു.
ആ കിളിക്കൊഞ്ചൽ നിലനിൽക്കുമോ?
ബാണാസുര ചിലപ്പന്റെ ഭാവി നിർണയിക്കുന്നത് വരും വർഷങ്ങളിൽ സ്വീകരിക്കുന്ന സംരക്ഷണ നടപടികളായിരിക്കും. പക്ഷിയുടെ എണ്ണവും വിതരണവും സംബന്ധിച്ച വിശ്വസനീയമായ വിവരശേഖരണം, ആവാസവ്യവസ്ഥയുടെ സംരക്ഷണം, കാട്ടുതീ നിയന്ത്രണം, വികസനപദ്ധതികളുടെ ശാസ്ത്രീയ നിരീക്ഷണം എന്നിവ അടിയന്തരമായി മുന്നോട്ടുകൊണ്ടുപോകേണ്ടതുണ്ട്.
ആയിരത്തിനും 1,500-നും ഇടയിൽ മാത്രം പക്ഷികൾ അവശേഷിക്കുന്നുവെന്ന കണക്ക് ഒരു മുന്നറിയിപ്പാണ്. അവയുടെ ജീവിതം ആശ്രയിക്കുന്ന മലനിരകൾക്ക് നാശമുണ്ടായാൽ മറ്റൊരു സുരക്ഷിതമായ ആവാസമേഖലയിലേക്ക് മാറാൻ അവയ്ക്ക് കഴിയുമെന്നുറപ്പില്ല.
വയനാടൻ മലമുകളിലെ ചോലവനങ്ങളിൽ ഇന്നും കേൾക്കുന്ന ആ അപൂർവ കിളിക്കൊഞ്ചൽ നാളെയും നിലനിൽക്കണമെങ്കിൽ, ബാണാസുര ചിലപ്പനെ സംരക്ഷിക്കേണ്ടത് ഇപ്പോഴാണ്. അല്ലാത്തപക്ഷം പശ്ചിമഘട്ടത്തിന്റെ ജൈവസമ്പത്തിന്റെ ഭാഗമായി നിലകൊള്ളുന്ന ഈ പക്ഷിയുടെ ശബ്ദം ചരിത്രത്തിന്റെ ഓർമകളിൽ മാത്രം അവശേഷിച്ചേക്കാം.



