മുംബൈയിൽ കാലവർഷം വീണ്ടും ശക്തിപ്രാപിക്കുമെന്ന പ്രതീക്ഷയും ഡൽഹിയിൽ ഇടിമിന്നലും മാറിമറിയുന്ന കാലാവസ്ഥയും തുടരുന്നതിനിടെ, രാജ്യത്തെ പലരും കാലാവസ്ഥാ പ്രവചനങ്ങൾക്കായി ഇന്ത്യൻ കാലാവസ്ഥാ വകുപ്പ് (IMD) പുറത്തിറക്കുന്ന മുന്നറിയിപ്പുകളും മൊബൈൽ ആപ്പുകളും ആശ്രയിക്കുകയാണ്. എന്നാൽ മധ്യപ്രദേശിലെ വിംധ്യ മേഖലയിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ചില ഗ്രാമങ്ങളിലെ കർഷകർ ഇന്നും ഒരു ചെറിയ പക്ഷിയുടെ സ്വഭാവത്തെ ആശ്രയിച്ചാണ് മഴക്കാലത്തെക്കുറിച്ചുള്ള സൂചനകൾ കണ്ടെത്തുന്നത്.
നിലത്ത് കൂടുകൂട്ടുന്ന ലാപ്വിംഗ് (Lapwing) എന്ന പക്ഷിയുടെ കൂടുകെട്ടുന്ന രീതിയും മുട്ടകളുടെ എണ്ണവും സ്ഥാനവും നിരീക്ഷിച്ചാണ് വരാനിരിക്കുന്ന മൺസൂണിന്റെ സ്വഭാവം പ്രവചിക്കാമെന്നാണ് പ്രദേശവാസികളുടെ വിശ്വാസം. തലമുറകളായി കൈമാറിവരുന്ന ഈ പരമ്പരാഗത അറിവ് പ്രകൃതിയെ സൂക്ഷ്മമായി നിരീക്ഷിക്കുന്ന അനുഭവത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിലാണ് രൂപപ്പെട്ടത്.
ഉപഗ്രഹങ്ങൾ, റഡാർ സംവിധാനങ്ങൾ, കാലാവസ്ഥാ മാതൃകകൾ എന്നിവയെ അടിസ്ഥാനമാക്കി പ്രവർത്തിക്കുന്ന ആധുനിക കാലാവസ്ഥാ ശാസ്ത്രത്തിന് സമാന്തരമായി, പ്രകൃതിയുമായി ഇഴചേർന്നുള്ള ഇത്തരം തദ്ദേശീയ അറിവുകളും ഗ്രാമീണ സമൂഹങ്ങളിൽ ഇന്നും പ്രാധാന്യം നിലനിർത്തുന്നുണ്ട്. ശാസ്ത്രീയമായി ഇത് പൂർണമായി സ്ഥിരീകരിക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ലെങ്കിലും, കർഷകർക്ക് പ്രകൃതിയിലെ മാറ്റങ്ങൾ മനസ്സിലാക്കാനുള്ള പരമ്പരാഗത മാർഗമായി ഈ വിശ്വാസം ഇന്നും തുടരുകയാണ്.
