ഇന്ത്യയുടെ ഏറ്റവും വലിയ ശക്തി അതിന്റെ വൈവിധ്യത്തിലാണ്. വ്യത്യസ്ത ഭാഷകളും മതങ്ങളും ആചാരങ്ങളും ഭക്ഷണരീതികളും നിലനിൽക്കുമ്പോഴും ഉത്സവങ്ങളും ഭക്ഷണസംസ്കാരവും ഇന്ത്യക്കാരെ ഒരുമിപ്പിക്കുന്ന പ്രധാന ഘടകങ്ങളാണ്. ദീപാവലി മുതൽ ഛഠ് പൂജ വരെയുള്ള ആഘോഷങ്ങൾ ഈ സാംസ്കാരിക ഐക്യത്തിന്റെ മനോഹരമായ ഉദാഹരണങ്ങളാണ്.

പ്രകാശത്തിന്റെ ഉത്സവമായ ദീപാവലി തിന്മയ്ക്കുമേൽ നന്മയുടെയും ഇരുട്ടിനുമേൽ വെളിച്ചത്തിന്റെയും വിജയത്തെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നു. വീടുകളിൽ ദീപങ്ങൾ തെളിയിച്ചും മധുരപലഹാരങ്ങൾ തയ്യാറാക്കിയും കുടുംബാംഗങ്ങൾക്കും സുഹൃത്തുക്കൾക്കും അയൽവാസികൾക്കും സമ്മാനങ്ങൾ കൈമാറിയുമാണ് ആഘോഷം. ലഡു, ജിലേബി, കാജു കത്ലി, മൈസൂർപാക് തുടങ്ങിയ വിഭവങ്ങൾ ദീപാവലി ആഘോഷങ്ങൾക്ക് മധുരം പകരുന്നു.
ദീപാവലിക്ക് പിന്നാലെ ഉത്തരേന്ത്യയിൽ പ്രധാനമായും ബിഹാർ, ജാർഖണ്ഡ്, ഉത്തർപ്രദേശ് എന്നിവിടങ്ങളിൽ ആഘോഷിക്കുന്ന പ്രധാന ഉത്സവമാണ് ഛഠ് പൂജ. സൂര്യദേവനോടും ഛഠി മയ്യയോടും നന്ദി അർപ്പിക്കുന്ന ഈ ഉത്സവം പ്രകൃതിയോടുള്ള ആദരവിന്റെയും വിശ്വാസത്തിന്റെയും പ്രതീകമാണ്. അസ്തമയസൂര്യനും ഉദയസൂര്യനും അർഘ്യം അർപ്പിക്കുന്നതാണ് ആഘോഷത്തിന്റെ പ്രധാന ചടങ്ങ്.
ഛഠ് പൂജയിലെ ഭക്ഷണവിഭവങ്ങൾക്കും പ്രത്യേക പ്രാധാന്യമുണ്ട്. ഗോതമ്പുപൊടിയും ശർക്കരയും ഉപയോഗിച്ച് തയ്യാറാക്കുന്ന തേക്കുവ, ഖീർ, പൂരി, പഴങ്ങൾ, കരിമ്പ്, തേങ്ങ എന്നിവ പ്രധാന പ്രസാദങ്ങളാണ്. ശുദ്ധിയും പ്രകൃതിദത്ത ചേരുവകളും ഈ ഭക്ഷണപാരമ്പര്യത്തിന്റെ പ്രത്യേകതയാണ്.
ഇന്ത്യയിലെ ഓരോ സംസ്ഥാനത്തിനും തനതായ ഉത്സവവിഭവങ്ങളുണ്ട്. കേരളത്തിലെ ഓണസദ്യയും തമിഴ്നാട്ടിലെ പൊങ്കലും മഹാരാഷ്ട്രയിലെ പുരൺപോളിയും ബിഹാറിലെ തേക്കുവയും രാജ്യത്തിന്റെ സമ്പന്നമായ ഭക്ഷണവൈവിധ്യത്തെ പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നു.
ഉത്സവങ്ങൾ സാമൂഹിക ഐക്യത്തിനും സാമ്പത്തിക വളർച്ചയ്ക്കും സഹായിക്കുന്നു. ചെറുകിട വ്യാപാരികൾക്കും കർഷകർക്കും വീട്ടമ്മമാർക്കും ഭക്ഷ്യസംരംഭകർക്കും ഇത്തരം ആഘോഷങ്ങൾ പുതിയ അവസരങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നു. അതോടൊപ്പം വിവിധ മതവിഭാഗങ്ങൾക്കും സംസ്ഥാനങ്ങളിൽനിന്നുള്ളവർക്കും പരസ്പരം അടുത്തറിയാനും പാരമ്പര്യങ്ങൾ പങ്കുവെക്കാനും അവസരമൊരുക്കുന്നു.
ദീപാവലി വെളിച്ചത്തിന്റെ സന്ദേശം നൽകുമ്പോൾ ഛഠ് പൂജ പ്രകൃതിയോടുള്ള നന്ദി ഓർമിപ്പിക്കുന്നു. ഭക്ഷണം സ്നേഹത്തിന്റെയും പങ്കുവെക്കലിന്റെയും പ്രതീകമാകുന്നു. വ്യത്യസ്ത ആഘോഷങ്ങളും രുചികളും ഉണ്ടായാലും ഒരുമയോടെ ജീവിക്കുന്നതാണ് ഇന്ത്യയുടെ യഥാർത്ഥ ശക്തി.



