വിലക്കിനെ അവഗണിച്ച് ട്രെയിനിൽ തന്നെ തിരുവനന്തപുരത്തേക്ക്
തിരുവനന്തപുരം : സ്വാതന്ത്ര്യസമരത്തിലെ തീക്ഷ്ണമായ പോരാട്ടങ്ങളിലൂടെ ഇന്ത്യൻ ചരിത്രത്തിൽ ഇടം നേടിയ കമലാദേവി ചട്ടോപാധ്യായയുടെ ജീവിതത്തിലെ അധികമൊന്നും ചർച്ച ചെയ്യപ്പെടാത്ത ഒരു അധ്യായമാണ് 1938-ൽ തിരുവിതാംകൂറിൽ നടന്നത്. സാമൂഹിക പരിഷ്കരണത്തിനും രാഷ്ട്രീയ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനുമായി നിലകൊണ്ട കമലാദേവിയെ തിരുവിതാംകൂർ അധികൃതർ സംസ്ഥാനത്തേക്ക് പ്രവേശിക്കുന്നതിൽ നിന്ന് വിലക്കിയെങ്കിലും, ആ വിലക്ക് അവഗണിച്ച് അവർ ട്രെയിനിൽ തന്നെ തിരുവനന്തപുരത്തേക്ക് യാത്ര തുടർന്നു.
ഒടുവിൽ തിരുവനന്തപുരത്ത് എത്തിയപ്പോൾ അവരെ അറസ്റ്റ് ചെയ്ത് മജിസ്ട്രേറ്റ് കോടതിയിൽ ഹാജരാക്കി. ഇത് സ്വാതന്ത്ര്യസമരത്തിന്റെ വലിയ സംഭവവികാസങ്ങളുടെ ഇടയിൽ മറഞ്ഞുപോയ ഒരു ചെറിയ സംഭവമായി തോന്നാമെങ്കിലും, അന്നത്തെ തിരുവിതാംകൂറിലെ രാഷ്ട്രീയ-സാമൂഹിക അന്തരീക്ഷവും കമലാദേവിയുടെ നിർഭയമായ നിലപാടും മനസ്സിലാക്കാൻ ഏറെ പ്രസക്തമായ സംഭവമാണിത്.

യുവജന സമ്മേളനത്തിൽ അധ്യക്ഷയാകാൻ ക്ഷണം
1938 ഓഗസ്റ്റിലായിരുന്നു സംഭവം. തിരുവനന്തപുരത്ത് സംഘടിപ്പിച്ചിരുന്ന ഒരു യുവജന സമ്മേളനത്തിൽ അധ്യക്ഷയാകാൻ കമലാദേവി ചട്ടോപാധ്യായയെ ക്ഷണിച്ചിരുന്നു.
അന്നേക്കും അവർ ദേശീയ പ്രസ്ഥാനത്തിലെ ശ്രദ്ധേയയായ നേതാവായിരുന്നു. 1930-ലെ ഉപ്പുസത്യാഗ്രഹത്തിൽ സജീവമായി പങ്കെടുത്ത അവർ ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണകൂടത്തിന്റെ നിയമങ്ങളെ വെല്ലുവിളിക്കുകയും അറസ്റ്റിലാകുകയും ചെയ്തിരുന്നു. സ്ത്രീകളുടെ രാഷ്ട്രീയ പങ്കാളിത്തം, സാമൂഹിക പരിഷ്കരണം, തൊഴിലാളി-കർഷക പ്രശ്നങ്ങൾ തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളിലും അവർ സജീവമായിരുന്നു.
എന്നാൽ കമലാദേവിയുടെ രാഷ്ട്രീയ നിലപാടുകളെക്കുറിച്ച് ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണകൂടത്തിനും വിവിധ അധികാരകേന്ദ്രങ്ങൾക്കും സംശയമുണ്ടായിരുന്നു. 1936-ൽ വിദേശയാത്രയ്ക്കായി പാസ്പോർട്ടിന് അപേക്ഷിച്ചപ്പോൾ പോലും അവരുടെ സോഷ്യലിസ്റ്റ് രാഷ്ട്രീയബന്ധങ്ങൾ ചൂണ്ടിക്കാട്ടി അധികൃതർ എതിർപ്പ് പ്രകടിപ്പിച്ചിരുന്നു.
തിരുവിതാംകൂർ അധികൃതരുടെ വിലക്ക്
തിരുവനന്തപുരത്തേക്ക് പോകാനുള്ള യാത്രയ്ക്കിടെയാണ് കമലാദേവിക്ക് തിരുവിതാംകൂർ അധികൃതരുടെ വിലക്ക് ലഭിച്ചത്. ക്വയിലോൺ അഥവാ കൊല്ലം ജില്ലാ മജിസ്ട്രേറ്റ് തിരുവിതാംകൂർ ക്രിമിനൽ പ്രൊസീജർ കോഡിന്റെ വ്യവസ്ഥകൾ പ്രകാരം അവരെ ജില്ലയിൽ പ്രവേശിക്കുന്നതിൽ നിന്ന് വിലക്കി ഉത്തരവിറക്കി. സാമൂഹ്യവാദ-കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് ആശയങ്ങൾ പ്രചരിപ്പിക്കുകയും നിലവിലുള്ള സാമൂഹിക-രാഷ്ട്രീയ വ്യവസ്ഥയിൽ മാറ്റം ആവശ്യപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നുവെന്നായിരുന്നു അധികൃതരുടെ ആരോപണം.
1938-ലെ ഈ സംഭവം നടന്നത് തിരുവിതാംകൂറിലെ സാമൂഹിക പരിഷ്കരണ പ്രസ്ഥാനങ്ങൾ നിർണായക ഘട്ടത്തിലെത്തിയിരുന്ന കാലത്താണ്. 1924–25 കാലത്തെ വൈക്കം സത്യാഗ്രഹം പൊതുവഴികളിലേക്കുള്ള സമാനാവകാശം എന്ന ആവശ്യത്തെ ശക്തിപ്പെടുത്തിയിരുന്നു. പിന്നീട് ക്ഷേത്രപ്രവേശനാവകാശം ഉൾപ്പെടെയുള്ള സാമൂഹിക സമത്വപ്രശ്നങ്ങൾ കേരളത്തിലെ പൊതുജീവിതത്തിലെ പ്രധാന വിഷയങ്ങളായി മാറി.
സ്ത്രീയുടെ രാഷ്ട്രീയ ഇടപെടലിന്റെ ശക്തമായ മാതൃക
കമലാദേവി ചട്ടോപാധ്യായയുടെ രാഷ്ട്രീയ ജീവിതത്തിന്റെ പ്രത്യേകത സ്ത്രീകളുടെ പൊതുജീവിതത്തിലെ സാന്നിധ്യം ശക്തമായി ഉയർത്തിക്കാട്ടിയതിലായിരുന്നു. 1926-ൽ മദ്രാസ് നിയമനിർമാണ കൗൺസിലിലേക്ക് മത്സരിച്ച അവർ ബ്രിട്ടീഷ് ഇന്ത്യയിലെ നിയമസഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ മത്സരിച്ച ആദ്യകാല ഇന്ത്യൻ വനിതകളിൽ ഒരാളായി. 1930-ലെ ഉപ്പുസത്യാഗ്രഹത്തിലും അവർ മുൻനിരയിൽ നിന്നു.
സ്വാതന്ത്ര്യാനന്തരം രാഷ്ട്രീയപ്രവർത്തനത്തിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങാതെ ഇന്ത്യൻ കൈത്തറി, കരകൗശല മേഖലകൾ, നാടകം, കലാ-സാംസ്കാരിക സ്ഥാപനങ്ങൾ എന്നിവയുടെ വളർച്ചയ്ക്കും അവർ വലിയ സംഭാവന നൽകി. നാഷണൽ സ്കൂൾ ഓഫ് ഡ്രാമ, സംഗീത നാടക അക്കാദമി തുടങ്ങിയ സ്ഥാപനങ്ങളുമായി അവർ പിന്നീട് ബന്ധപ്പെട്ടിരുന്നു.



