ന്യൂഡൽഹി: രാജ്യത്തെ ബാങ്കിംഗ് സംവിധാനത്തിൽ അസാധാരണമായി ഉയർന്ന അധിക പണലഭ്യത നിയന്ത്രിക്കുന്നതിനായി റിസർവ് ബാങ്ക് ഓഫ് ഇന്ത്യ (RBI) ഇടപെടൽ ശക്തമാക്കി. സെപ്റ്റംബർ 7-ന് നടന്ന രണ്ട് വേരിയബിൾ റേറ്റ് റിവേഴ്സ് റിപ്പോ (VRRR) നടപടികളിലൂടെ ബാങ്കിംഗ് സംവിധാനത്തിൽ നിന്ന് ₹6.12 ലക്ഷം കോടി അധിക പണം RBI ആഗിരണം ചെയ്തു. ബാങ്കിംഗ് സംവിധാനത്തിലെ അധിക പണലഭ്യത സെപ്റ്റംബർ 6-ന് ₹11.6 ലക്ഷം കോടി എന്ന റെക്കോർഡ് ഉയരത്തിലെത്തിയ സാഹചര്യത്തിലാണ് കേന്ദ്രബാങ്കിന്റെ നടപടി.
ബാങ്കുകളുടെ മൊത്തം നിക്ഷേപത്തിന്റെ ഏകദേശം നാല് ശതമാനത്തോളം വരുന്ന തുകയാണ് ഈ അധിക പണലഭ്യത. അമിതമായ പണലഭ്യത തുടരുന്നത് ഹ്രസ്വകാല പലിശനിരക്കുകളിൽ താഴോട്ടുള്ള സമ്മർദം സൃഷ്ടിക്കുന്നതിനൊപ്പം പണപ്പെരുപ്പം, ധനവിപണി സ്ഥിരത എന്നിവയിലും വെല്ലുവിളികൾ സൃഷ്ടിക്കാമെന്ന വിലയിരുത്തലിലാണ് RBI കൂടുതൽ പണം വിപണിയിൽ നിന്ന് പിൻവലിക്കുന്നത്.
രണ്ട് VRRR നടപടികളിലൂടെ ₹6.12 ലക്ഷം കോടി
സെപ്റ്റംബർ 7-ന് ആദ്യം 30 ദിവസത്തെ VRRR ലേലം RBI നടത്തി. ₹7 ലക്ഷം കോടി വരെ പണം ആഗിരണം ചെയ്യാനായിരുന്നു ലക്ഷ്യമിട്ടത്. എന്നാൽ ബാങ്കുകളിൽ നിന്ന് ലഭിച്ചത് ₹2.59 ലക്ഷം കോടിയുടെ ബിഡുകളാണ്. ലഭിച്ച മുഴുവൻ തുകയും 5.24 ശതമാനം നിരക്കിൽ RBI സ്വീകരിച്ചു.
തുടർന്ന് RBI ഓവർനൈറ്റ് VRRR ലേലം നടത്തി. ഇതിലൂടെ ഏകദേശം ₹3.53 ലക്ഷം കോടി ബാങ്കിംഗ് സംവിധാനത്തിൽ നിന്ന് പിൻവലിച്ചു. രണ്ട് നടപടികളും ചേർന്നാണ് ഏകദേശം ₹6.12 ലക്ഷം കോടി അധിക പണലഭ്യത കേന്ദ്രബാങ്ക് ആഗിരണം ചെയ്തത്.
30 ദിവസത്തേക്കുള്ള ₹7 ലക്ഷം കോടി ലേലത്തിൽ ബാങ്കുകളുടെ പങ്കാളിത്തം കുറഞ്ഞത് ശ്രദ്ധേയമാണ്. വലിയ തോതിൽ അധിക പണം കൈവശമുണ്ടായിരുന്നിട്ടും ദീർഘകാലത്തേക്ക് ആ പണം RBIയിൽ പാർക്ക് ചെയ്യാൻ ബാങ്കുകൾ തയ്യാറാകാത്തതാണ് കുറഞ്ഞ ബിഡുകൾക്ക് പ്രധാന കാരണമായി വിപണി നിരീക്ഷകർ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നത്.
എന്താണ് VRRR?
Variable Rate Reverse Repo (VRRR) RBIയുടെ പണലഭ്യത നിയന്ത്രണത്തിനുള്ള പ്രധാന ഉപകരണങ്ങളിലൊന്നാണ്. ബാങ്കുകൾക്ക് ആവശ്യത്തിലധികം പണം ലഭിക്കുമ്പോൾ ആ തുക ഒരു നിശ്ചിത കാലത്തേക്ക് RBIയിൽ നിക്ഷേപിക്കാൻ ഈ സംവിധാനത്തിലൂടെ അവസരം ലഭിക്കും.
ഇതുവഴി ബാങ്കിംഗ് സംവിധാനത്തിൽ നിന്ന് അധിക പണം താൽക്കാലികമായി പിൻവലിക്കപ്പെടുന്നു. അതേസമയം ബാങ്കുകൾക്ക് RBIയിൽ പാർക്ക് ചെയ്യുന്ന തുകയ്ക്ക് പലിശ ലഭിക്കുകയും ചെയ്യും. അതിനാൽ വിപണിയിലെ പണലഭ്യത കുറയ്ക്കുന്നതിനുള്ള താരതമ്യേന സൗകര്യപ്രദമായ മാർഗമാണ് VRRR.
എന്തുകൊണ്ടാണ് ബാങ്കുകളിൽ ഇത്രയും അധിക പണം എത്തിയത്?
നിലവിലെ അധിക പണലഭ്യതയ്ക്ക് പ്രധാന കാരണം രാജ്യത്തേക്ക് വലിയ തോതിൽ എത്തിയ വിദേശനാണയ വരവാണ്. RBI സ്വീകരിച്ച പ്രത്യേക വിദേശനാണയ സമാഹരണ നടപടികളിലൂടെ ഓഗസ്റ്റ് 31 വരെ ഏകദേശം $136.38 ബില്യൺ രാജ്യത്തേക്ക് എത്തിയിരുന്നു. ഇതിൽ FCNR(B) നിക്ഷേപങ്ങൾ, OFCBs, ECBs തുടങ്ങിയ മാർഗങ്ങളിലൂടെയുള്ള വരവുകൾ ഉൾപ്പെടുന്നു.
വിദേശനാണയ വരവ് വർധിച്ചതോടെ ബാങ്കിംഗ് സംവിധാനത്തിലേക്ക് രൂപയുടെ പണലഭ്യതയും ഉയർന്നു. ഇതാണ് സമീപകാലത്ത് ബാങ്കിംഗ് സംവിധാനത്തിലെ surplus liquidity അതിവേഗം ഉയരാനുള്ള പ്രധാന കാരണങ്ങളിലൊന്ന്.
സെപ്റ്റംബർ 3-ന് തന്നെ അധിക പണലഭ്യത ₹10.3 ലക്ഷം കോടി കടന്നിരുന്നു. തുടർന്ന് സെപ്റ്റംബർ 6-ന് ഇത് ₹11.6 ലക്ഷം കോടിയിലേക്ക് ഉയർന്നു
