ഉത്തർപ്രദേശിലെ ബിസ്കോഹറിലെ സ്ത്രീകൾക്ക് പുതിയ പ്രതീക്ഷയായി ജലകുമ്പി കരകൗശല നിർമാണം; ലാക്മേ ഫാഷൻ വീക്കിലെ സാന്നിധ്യം സ്വയംപര്യാപ്തതയിലേക്കുള്ള നിർണായക ചുവടുവയ്പ്
ലക്നൗ: ദാനധർമങ്ങളല്ല, അധ്വാനിച്ച് വരുമാനം നേടാനുള്ള അവസരങ്ങളാണ് തങ്ങൾക്ക് വേണ്ടതെന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ച് ഉത്തർപ്രദേശിലെ ഒരു കൂട്ടം ലൈംഗികത്തൊഴിലാളികൾ. ജലാശയങ്ങളിൽ വ്യാപകമായി വളരുന്ന അധിനിവേശ സസ്യമായ ജലകുമ്പിയെ (Water Hyacinth) മനോഹരമായ കരകൗശല ഉൽപ്പന്നങ്ങളാക്കി മാറ്റുകയാണ് സിദ്ധാർഥ്നഗർ ജില്ലയിലെ ബിസ്കോഹർ പ്രദേശത്തെ സ്ത്രീകൾ. സാമൂഹികമായ അവഗണനയും മുൻകാല ചൂഷണാനുഭവങ്ങളും മറികടന്ന് സ്വന്തം കഴിവുകൾ വികസിപ്പിച്ച് സാമ്പത്തിക സ്വാതന്ത്ര്യം നേടാനുള്ള ശ്രമത്തിനാണ് ഇവർ തുടക്കമിട്ടിരിക്കുന്നത്.

‘ജീവിക്കാൻ വരുമാനമുണ്ട്; ഭാവിക്കായി പുതിയൊരു കഴിവും വേണം’
തന്റെ കുടുംബത്തെ പോറ്റാനുള്ള വരുമാനം നിലവിലുണ്ടെങ്കിലും ഭാവിയിലും ആശ്രയിക്കാവുന്ന ഒരു തൊഴിൽനൈപുണ്യം വികസിപ്പിക്കണമെന്ന ആഗ്രഹമാണ് സരളാദേവി മുന്നോട്ടുവയ്ക്കുന്നത്. സമൂഹത്തിന്റെ അവഗണനയ്ക്കും അപമാനത്തിനും പകരം സ്വന്തം കഴിവിലൂടെ ഓർമിക്കപ്പെടുന്ന എന്തെങ്കിലും സൃഷ്ടിക്കാനാണ് ആഗ്രഹമെന്നും അവർ വ്യക്തമാക്കുന്നു.
ജലകുമ്പിയുടെ ഉണങ്ങിയ നാരുകൾ ഉപയോഗിച്ച് നിർമിച്ച ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ ഫാഷൻ വീക്കിൽ അവതരിപ്പിക്കപ്പെട്ടത് ഈ സ്ത്രീകൾക്ക് വേറിട്ട അനുഭവമായി. സാധാരണയായി ഉപയോഗശൂന്യമായ സസ്യമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്ന ജലകുമ്പി, വിദഗ്ധമായ കൈത്തൊഴിലിലൂടെ വിപണിമൂല്യമുള്ള ഉൽപ്പന്നമായി മാറാമെന്നതിന്റെ ഉദാഹരണമായി ഈ സംരംഭം ശ്രദ്ധ നേടുന്നു.
പത്തുമാസത്തെ ചർച്ചകൾക്കുശേഷം സംരംഭത്തിന് തുടക്കം
സിദ്ധാർഥ്നഗർ സ്വദേശിയായ ഫാഷൻ ഡിസൈനർ അനുരാഗ് ഗുപ്തയാണ് ഈ ആശയം ബിസ്കോഹറിലെ സ്ത്രീകളിലേക്ക് എത്തിച്ചത്. സുസ്ഥിര നെയ്ത്തുരീതികളിലും സസ്യനാരുകൾ ഉപയോഗിച്ചുള്ള ഉൽപ്പന്നനിർമാണത്തിലും താൽപര്യമുള്ള അദ്ദേഹം ഡൽഹിയിൽ നടന്ന ഒരു പ്രദർശനത്തിൽ ബിഹാറിലെ കരകൗശല തൊഴിലാളികൾ ജലകുമ്പി ഉപയോഗിച്ച് കുട്ടകൾ, പായകൾ, സമ്മാനവസ്തുക്കൾ തുടങ്ങിയവ നിർമിക്കുന്നത് കണ്ടിരുന്നു. ഇതാണ് സമാനമായ ഒരു സംരംഭത്തെക്കുറിച്ച് ചിന്തിക്കാൻ അദ്ദേഹത്തെ പ്രേരിപ്പിച്ചത്.
തുടർന്ന്, കരകൗശല പരിശീലനത്തിലൂടെ സ്ത്രീകളെ ശാക്തീകരിക്കാൻ പ്രവർത്തിക്കുന്ന എർത്തോമാഡിക് ഫൗണ്ടേഷനുമായി അദ്ദേഹം ബന്ധപ്പെട്ടു. സംഘടനയുടെ പ്രവർത്തനങ്ങളെക്കുറിച്ച് മനസ്സിലാക്കിയശേഷമാണ് ബിസ്കോഹറിലെ സ്ത്രീകളുമായി ചേർന്ന് പ്രവർത്തിക്കാനുള്ള ശ്രമം ആരംഭിച്ചത്.
ഏകദേശം പത്തുമാസത്തെ ചർച്ചകൾക്കുശേഷമാണ് ഗുപ്തയ്ക്ക് സ്ത്രീകളുടെ വിശ്വാസം നേടിയെടുക്കാനായത്. ഉൽപ്പന്നങ്ങൾക്ക് ആദ്യ ഓർഡർ ലഭിച്ചതോടെയാണ് സംരംഭവുമായി മുന്നോട്ടുപോകാൻ അവർ തയ്യാറായത്. വാഗ്ദാനങ്ങൾക്കുപകരം പ്രായോഗികമായ തൊഴിൽസാധ്യതയും വരുമാനവും ഉറപ്പാക്കേണ്ടതിന്റെ പ്രാധാന്യം ഈ അനുഭവം വ്യക്തമാക്കുന്നു.
ജലകുമ്പിയിൽനിന്ന് എങ്ങനെ നിർമിക്കാം കരകൗശല ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ?
ജലകുമ്പി അതിവേഗം വളരുന്ന ഒരു അധിനിവേശ ജലസസ്യമാണ്. കുളങ്ങൾ, തടാകങ്ങൾ തുടങ്ങിയ ജലാശയങ്ങളിൽ നിയന്ത്രണമില്ലാതെ വ്യാപിക്കുമ്പോൾ ജലഗതാഗതത്തിന് തടസ്സമുണ്ടാക്കാനും ജലപരിസ്ഥിതിയുടെ സ്വാഭാവിക സന്തുലിതാവസ്ഥയെ ബാധിക്കാനും ഇതിന് കഴിയും.
എന്നാൽ, ഈ സസ്യത്തിന്റെ തണ്ടുകൾ ശരിയായ രീതിയിൽ ഉണക്കി സംസ്കരിച്ചാൽ അവയിൽനിന്ന് നാരുകൾ വേർതിരിച്ചെടുക്കാനും നെയ്ത്തിന് അനുയോജ്യമായ വസ്തുവാക്കി മാറ്റാനും കഴിയും. ഇത്തരത്തിൽ സംസ്കരിച്ച നാരുകൾ ഉപയോഗിച്ച് വിവിധ ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ നിർമിക്കാം.
പ്രധാനമായും വികസിപ്പിക്കാവുന്ന ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ:
- കൈപ്പിടിയുള്ള ബാഗുകൾ, ഹാൻഡ്ബാഗുകൾ
- കുട്ടകൾ, സംഭരണബാസ്കറ്റുകൾ
- വീടുകൾ അലങ്കരിക്കാനുള്ള ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ
- ഗൃഹോപയോഗ വസ്തുക്കൾ
- സമ്മാനപ്പൊതികൾക്കും വ്യാപാരസ്ഥാപനങ്ങൾക്കുമായി പരിസ്ഥിതിസൗഹൃദ പാക്കേജിങ് ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ
- ശേഷിക്കുന്ന സസ്യഭാഗങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ചുള്ള കൈകൊണ്ട് നിർമിക്കുന്ന പേപ്പർ
ഗ്രാമം വിട്ടുപോകാതെ വരുമാനം നേടാനുള്ള അവസരം
തൊഴിൽ തേടി സ്വന്തം ഗ്രാമവും കുടുംബവും ഉപേക്ഷിച്ച് മറ്റിടങ്ങളിലേക്ക് കുടിയേറേണ്ടിവരുന്ന സാഹചര്യം പല സ്ത്രീകൾക്കും വലിയ വെല്ലുവിളിയാണ്. പ്രത്യേകിച്ച് സാമൂഹികമായ ഒറ്റപ്പെടുത്തലും കുടുംബപരമായ ഉത്തരവാദിത്വങ്ങളും നേരിടുന്ന സ്ത്രീകൾക്ക് വീട്ടിലിരുന്ന് ചെയ്യാവുന്ന തൊഴിൽ വലിയ ആശ്വാസമാകാം.
ജലകുമ്പി കരകൗശല സംരംഭത്തിന്റെ പ്രധാന ലക്ഷ്യങ്ങളിലൊന്ന് സ്ത്രീകൾക്ക് അവരുടെ നിലവിലെ ജീവിതസാഹചര്യങ്ങൾക്കുള്ളിൽനിന്നുതന്നെ വരുമാനം നേടാനുള്ള അവസരം ഒരുക്കുക എന്നതാണ്. പരിശീലനത്തിലൂടെ നൈപുണ്യം നേടുകയും ലഭിക്കുന്ന ഓർഡറുകൾക്കനുസരിച്ച് വീട്ടിലിരുന്ന് ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ നിർമിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന രീതിയാണ് പരിഗണിക്കുന്നത്.
പരിശീലനത്തിൽനിന്ന് സ്ഥിരവരുമാനത്തിലേക്ക്
പുതിയ തൊഴിൽ പഠിക്കുന്ന ആദ്യഘട്ടത്തിൽ സ്ത്രീകൾക്ക് സാമ്പത്തിക പിന്തുണ ലഭിക്കുന്ന രീതിയിലുള്ള പരിശീലനപദ്ധതിയും സംരംഭത്തിന്റെ ഭാഗമായി പരിഗണിക്കുന്നുണ്ട്. പരിശീലനത്തിന്റെ ആദ്യമാസം സ്റ്റൈപ്പൻഡ് നൽകുന്നതിലൂടെ പഠനകാലത്തെ വരുമാനപ്രശ്നങ്ങൾ കുറയ്ക്കാനാകുമെന്നാണ് പ്രതീക്ഷ.
പരിശീലനം പൂർത്തിയാക്കി തുടരാൻ താൽപര്യമുള്ളവർക്ക് ഓർഡറുകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ വീട്ടിലിരുന്ന് ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ നിർമിക്കാനുള്ള അവസരമൊരുക്കുകയാണ് ലക്ഷ്യം.
പരിശീലന സർട്ടിഫിക്കറ്റ് നൽകുന്നതിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങാതെ, പഠിച്ച കഴിവ് ഉപയോഗിച്ച് യഥാർഥ വരുമാനം നേടാൻ കഴിയുന്ന സംവിധാനം സൃഷ്ടിക്കണമെന്നതാണ് ഗുപ്തയുടെ സമീപനം.
ഫാഷൻ മേഖലയിലെ സഹകരണങ്ങൾ, പ്രദർശനങ്ങൾ, കോർപ്പറേറ്റ് സമ്മാനവിപണി, ഗൃഹാലങ്കാര ഉൽപ്പന്നങ്ങളുടെ വിൽപ്പന, റീട്ടെയിൽ വ്യാപാരം, ഇ-കൊമേഴ്സ് തുടങ്ങിയ മേഖലകളിലൂടെ വിപണി വിപുലീകരിക്കാനും പദ്ധതിയുണ്ട്. ഇത്തരം സംവിധാനങ്ങൾ ഫലപ്രദമായി നടപ്പിലാക്കാൻ കഴിഞ്ഞാൽ ഉൽപ്പന്നങ്ങൾക്ക് സ്ഥിരമായ ആവശ്യകത സൃഷ്ടിക്കാനും സ്ത്രീകൾക്ക് ദീർഘകാല വരുമാനമാർഗം ഒരുക്കാനും കഴിയും.
പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണവും സ്ത്രീശാക്തീകരണവും കൈകോർക്കുമ്പോൾ
ജലകുമ്പി നിർമാർജനത്തെ ഒരു പരിസ്ഥിതി പ്രശ്നമായി മാത്രം കാണാതെ, അതിനെ പ്രാദേശിക തൊഴിൽസാധ്യതയാക്കി മാറ്റാമെന്നതാണ് ഈ സംരംഭത്തിന്റെ മറ്റൊരു പ്രത്യേകത.
ജലാശയങ്ങളിൽനിന്ന് നിയന്ത്രിതമായ രീതിയിൽ ജലകുമ്പി ശേഖരിച്ച് ആവശ്യമായ രീതിയിൽ സംസ്കരിച്ച് ഉൽപ്പന്നങ്ങളാക്കുന്നത്, അസംസ്കൃത വസ്തുക്കളുടെ പുനരുപയോഗത്തിനും പ്രാദേശിക വിഭവങ്ങളുടെ മൂല്യവർധനയ്ക്കും വഴിയൊരുക്കാം.
സഹതാപമല്ല, തുല്യമായ അവസരങ്ങൾ
ബിസ്കോഹറിലെ സ്ത്രീകളുടെ ശ്രമം ഒരു കരകൗശല സംരംഭത്തിന്റെ കഥ മാത്രമല്ല. സാമൂഹികമായി മാറ്റിനിർത്തപ്പെട്ടവരെക്കുറിച്ചുള്ള പതിവ് കാഴ്ചപ്പാടുകളെ ചോദ്യം ചെയ്യുന്ന ശ്രമം കൂടിയാണിത്.
സഹായം സ്വീകരിക്കുന്നവരെന്ന നിലയിൽ മാത്രം സ്ത്രീകളെ കാണുന്നതിനു പകരം, സ്വന്തം കഴിവും അധ്വാനവും ഉപയോഗിച്ച് വരുമാനം സൃഷ്ടിക്കാൻ കഴിയുന്ന തൊഴിലാളികളായും കരകൗശല വിദഗ്ധരായും അവരെ അംഗീകരിക്കുകയാണ് വേണ്ടത്.



