ഹരിദ്വാർ: പുണ്യനദിയായ ഗംഗയുടെ ജലനിരപ്പ് 18 ദിവസത്തേക്ക് താഴ്ന്നപ്പോൾ ഹരിദ്വാറിൽ പുറത്തുവന്നത് ഞെട്ടിക്കുന്ന കാഴ്ചകൾ. നദിയുടെ അടിത്തട്ടിൽ വർഷങ്ങളായി അടിഞ്ഞുകൂടിയിരുന്ന പ്ലാസ്റ്റിക് മാലിന്യങ്ങൾ, ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ട വസ്ത്രങ്ങൾ, ചെരുപ്പുകൾ, പൂജാവശിഷ്ടങ്ങൾ തുടങ്ങി ഏകദേശം 150 മെട്രിക് ടൺ മാലിന്യമാണ് ശുചീകരണ പ്രവർത്തനത്തിലൂടെ നീക്കം ചെയ്തത്.
2027-ൽ നടക്കാനിരിക്കുന്ന അർധകുംഭമേളയ്ക്ക് മുന്നോടിയായി ഹരിദ്വാറിലെ ഗംഗാതീരങ്ങൾ വൃത്തിയാക്കുന്നതിനായി നടത്തിയ പ്രവർത്തനങ്ങളാണ് നദിയുടെ മലിനീകരണത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ ചിത്രം പുറത്തുകൊണ്ടുവന്നത്.

ഗംഗ സ്വാഭാവികമായി വറ്റിയതല്ല. ഹരിദ്വാറിലെ അപ്പർ ഗംഗാ കനാലിന്റെ വാർഷിക അറ്റകുറ്റപ്പണികളുടെ ഭാഗമായി ഭീംഗോഡ ബാരേജിൽനിന്നുള്ള ജലപ്രവാഹം താൽക്കാലികമായി നിയന്ത്രിച്ചതോടെയാണ് ഹർ കി പൗരി ഉൾപ്പെടെയുള്ള പ്രദേശങ്ങളിൽ ജലനിരപ്പ് കുറഞ്ഞത്. ഒക്ടോബർ 20-21 രാത്രിയിൽ ആരംഭിച്ച നിയന്ത്രണം നവംബർ 7 അർധരാത്രിയോടെ അവസാനിച്ചു. തുടർന്ന് ഗംഗയിലേക്കുള്ള ജലപ്രവാഹം പുനഃസ്ഥാപിച്ചു.
നദിയുടെ അടിത്തട്ടിൽ കണ്ടത് ഞെട്ടിക്കുന്ന കാഴ്ചകൾ
വെള്ളം താഴ്ന്നതോടെ നദിയുടെ അടിത്തട്ടിൽ വൻതോതിൽ മാലിന്യങ്ങൾ കണ്ടെത്തി. പ്ലാസ്റ്റിക് കവറുകൾ, ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ട വസ്ത്രങ്ങൾ, ചെരുപ്പുകൾ, പൂജാവശിഷ്ടങ്ങൾ, മറ്റ് ഖരമാലിന്യങ്ങൾ എന്നിവയായിരുന്നു പ്രധാനമായും ഉണ്ടായിരുന്നത്.
ഏകദേശം 200 തൊഴിലാളികളും സന്നദ്ധപ്രവർത്തകരും പങ്കെടുത്ത 18 ദിവസം നീണ്ട ശുചീകരണ പ്രവർത്തനത്തിലൂടെ 150 മെട്രിക് ടൺ മാലിന്യം നീക്കം ചെയ്തു. ഖഡ്ഖഡിയിൽനിന്ന് ജ്വാലാപൂരിലേക്കുള്ള ഏകദേശം 10 കിലോമീറ്റർ നദീതീരത്താണ് പ്രധാനമായും ശുചീകരണം നടന്നത്.
കഴിഞ്ഞ വർഷം സമാനമായ പ്രവർത്തനത്തിലൂടെ 70-80 ടൺ മാലിന്യമാണ് നീക്കം ചെയ്തിരുന്നത്. ഇത്തവണ അതിന്റെ ഇരട്ടിയോളം മാലിന്യം കണ്ടെത്തിയത് ഗംഗയിലെ മലിനീകരണത്തിന്റെ ഗൗരവം വ്യക്തമാക്കുന്നു. ഗംഗയിൽ സ്നാനം ചെയ്തശേഷം ധരിച്ചിരുന്ന വസ്ത്രങ്ങൾ നദീതീരത്ത് ഉപേക്ഷിക്കുന്നത് ചില ഭക്തർക്കിടയിൽ നിലനിൽക്കുന്ന ആചാരമാണ്. എന്നാൽ ഇത്തരം പ്രവൃത്തികൾ നദിയുടെ മലിനീകരണം വർധിപ്പിക്കുന്നു.
കൻവാർ യാത്രയ്ക്കിടെ മാത്രം ഏകദേശം 70 ടൺ വസ്ത്രങ്ങളും ചെരുപ്പുകളും ഘാട്ടുകളിൽനിന്ന് ശേഖരിച്ചതായി ശുചീകരണ പ്രവർത്തനങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടവർ വ്യക്തമാക്കുന്നു.
ഗംഗയെ സംരക്ഷിക്കാൻ ജനങ്ങളുടെ പങ്കാളിത്തവും അനിവാര്യം
18 ദിവസം ഗംഗയുടെ ജലനിരപ്പ് താഴ്ന്നപ്പോൾ പുറത്തുവന്നത് മാലിന്യങ്ങൾ മാത്രമല്ല, മനുഷ്യരുടെ പരിസ്ഥിതി ബോധത്തിന്റെ അഭാവം കൂടിയാണ്. വർഷംതോറും കോടികൾ ചെലവഴിച്ച് നദി വൃത്തിയാക്കുന്നതിനേക്കാൾ പ്രധാനം മാലിന്യങ്ങൾ നദിയിൽ എത്തുന്നത് തടയുകയാണ്.
ഗംഗയെ പുണ്യനദിയായി ആരാധിക്കുന്നതുപോലെതന്നെ അതിനെ മലിനമാക്കാതിരിക്കാനുള്ള ഉത്തരവാദിത്തവും ഓരോരുത്തരും ഏറ്റെടുക്കണം. നദിയെ സംരക്ഷിക്കുന്നത് സർക്കാരിന്റെ മാത്രം ചുമതലയല്ല, സമൂഹത്തിന്റെ കൂട്ടായ ഉത്തരവാദിത്തം കൂടിയാണ്.



