അഹമ്മദാബാദ്: പരിസ്ഥിതി സൗഹൃദ റെയിൽ ഗതാഗതത്തിലേക്കുള്ള ഇന്ത്യൻ റെയിൽവേയുടെ ചുവടുവയ്പ്പിന് പുതിയ അധ്യായം. രാജ്യത്തെ ആദ്യ LNG–ഡീസൽ ഡ്യുവൽ ഫ്യുവൽ ട്രെയിൻ ഗുജറാത്തിലെ സബർമതി റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനിൽ നിന്ന് കേന്ദ്ര ആഭ്യന്തര-സഹകരണ മന്ത്രി അമിത് ഷാ ഫ്ലാഗ് ഓഫ് ചെയ്തു. സെപ്റ്റംബർ 27-നായിരുന്നു ഉദ്ഘാടന ചടങ്ങ്.
2030ഓടെ ഇന്ത്യൻ റെയിൽവേയിൽ ഡീസൽ ഉപയോഗം പൂർണമായും ഒഴിവാക്കുകയെന്ന ലക്ഷ്യത്തിലേക്കുള്ള നടപടികളുടെ ഭാഗമായാണ് LNG ട്രെയിൻ അവതരിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നത്. LNG അഥവാ Liquefied Natural Gas (ദ്രവീകൃത പ്രകൃതി വാതകം) ഉപയോഗിക്കുന്ന ഈ ട്രെയിൻ ഡീസലിനൊപ്പം LNG-യും ഇന്ധനമായി ഉപയോഗിക്കാൻ കഴിയുന്ന രീതിയിലാണ് രൂപകൽപ്പന ചെയ്തിരിക്കുന്നത്. അതിനാൽ, നിലവിലെ ഘട്ടത്തിൽ ഇത് പൂർണമായും ഡീസൽ രഹിത ട്രെയിനല്ല; ഡീസൽ ഉപയോഗം കുറയ്ക്കുന്നതിനുള്ള സാങ്കേതിക പരീക്ഷണവും ബദൽ ഇന്ധനത്തിലേക്കുള്ള മാറ്റത്തിന്റെ ഭാഗവുമാണ്.
ആദ്യ ഘട്ടത്തിൽ ട്രെയിൻ സബർമതിയിൽ നിന്ന് മഹേസാന ജംഗ്ഷനിലേക്കാണ് സർവീസ് നടത്തിയത്. ഏകദേശം 62 കിലോമീറ്റർ ദൂരം ഒരു മണിക്കൂറും 20 മിനിറ്റും കൊണ്ട് പിന്നിടുന്ന രീതിയിലാണ് സർവീസ് ക്രമീകരിച്ചിരിക്കുന്നത്. ജുലാസൻ, ദംഗർവ, അംബ്ലിയാസൻ, ജഗുദൻ തുടങ്ങിയ സ്റ്റേഷനുകളിലൂടെയാണ് ട്രെയിൻ കടന്നുപോകുന്നത്. എട്ട് കോച്ചുകളുള്ള നോൺ-എസി ചെയർ കാർ ട്രെയിനാണിത്.
എന്നാൽ സ്ഥിരം സർവീസിനുള്ള അന്തിമ റൂട്ട് പിന്നീട് തീരുമാനിക്കുമെന്ന് റെയിൽവേ അധികൃതർ വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്. ഉദ്ഘാടന ഓട്ടത്തിനായാണ് സബർമതി–മഹേസാന പാത തിരഞ്ഞെടുത്തത്.
ചെന്നൈയിലെ Integral Coach Factory (ICF) വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത പദ്ധതിയുടെ ഭാഗമായി 1,400 HP ശേഷിയുള്ള രണ്ട് Driving Power Cars (DPCs) LNG–ഡീസൽ ഡ്യുവൽ ഫ്യുവൽ സംവിധാനത്തിലേക്ക് മാറ്റുകയായിരുന്നു. LNG ലഭ്യതയനുസരിച്ച് LNG-യിലോ ആവശ്യമായ സാഹചര്യത്തിൽ ഡീസലിലോ പ്രവർത്തിക്കാൻ കഴിയുന്നതാണ് സംവിധാനത്തിന്റെ പ്രത്യേകത.
ഉദ്ഘാടനത്തിന് മുമ്പ് പരിവർത്തനം ചെയ്ത DPCകൾ 2,000 കിലോമീറ്ററിലധികം ഫീൽഡ് ട്രയൽ പൂർത്തിയാക്കിയിരുന്നു. LNG അധിഷ്ഠിത സംവിധാനത്തിന്റെ പ്രവർത്തനക്ഷമതയും വിശ്വാസ്യതയും വിലയിരുത്തുന്നതിനായിരുന്നു ഈ പരീക്ഷണങ്ങൾ.
LNG ഉപയോഗിക്കുന്നതിലൂടെ ഡീസൽ ഉപഭോഗം കുറയ്ക്കാനും കാർബൺ ഡൈ ഓക്സൈഡ് (CO₂), നൈട്രജൻ ഓക്സൈഡുകൾ (NOx), കണികാമലിനീകരണം തുടങ്ങിയവ കുറയ്ക്കാനും സാധിക്കുമെന്നാണ് റെയിൽവേയുടെ കണക്കുകൂട്ടൽ.
ഒരു DPC-യ്ക്ക് പ്രതിവർഷം ഏകദേശം 11.9 ലക്ഷം രൂപ വരെ ഇന്ധനച്ചെലവിൽ ലാഭം ഉണ്ടാകുമെന്നാണ് കണക്കാക്കുന്നത്. എട്ട് കോച്ചുകളുള്ള മുഴുവൻ റേക്കിന് പ്രതിവർഷം ഏകദേശം 23.9 ലക്ഷം രൂപ വരെ ലാഭം പ്രതീക്ഷിക്കുന്നതായും റിപ്പോർട്ടുകളുണ്ട്.
പരിപാടിയിൽ സംസാരിക്കവെ ഇന്ത്യൻ റെയിൽവേയിലെ ഡീസൽ ഉപയോഗം കഴിഞ്ഞ വർഷങ്ങളിൽ ഗണ്യമായി കുറഞ്ഞതായി അമിത് ഷാ പറഞ്ഞു. 2015–16ൽ റെയിൽവേ 293 കോടി ലിറ്റർ ഡീസൽ ഉപയോഗിച്ചിരുന്നെങ്കിൽ 2024–25ൽ ഇത് 108 കോടി ലിറ്ററായി കുറഞ്ഞതായി അദ്ദേഹം ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.
റെയിൽവേ വൈദ്യുതീകരണത്തിലെ വർധനയും അദ്ദേഹം പരാമർശിച്ചു. 2010–11ൽ ഒരു വർഷം ശരാശരി 75 കിലോമീറ്റർ മാത്രമായിരുന്നു വൈദ്യുതീകരണം നടന്നിരുന്നതെങ്കിൽ 2023–24ൽ ഒരു വർഷം 7,188 കിലോമീറ്റർ റെയിൽപാത വൈദ്യുതീകരിച്ചെന്നാണ് കേന്ദ്രത്തിന്റെ കണക്ക്. ബ്രോഡ് ഗേജ് റൂട്ടുകളുടെ 99 ശതമാനത്തിലധികം വൈദ്യുതീകരിച്ചുകഴിഞ്ഞതായി റെയിൽവേ മന്ത്രാലയവും വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്.
റെയിൽവേയിൽ ഡീസൽ ഉപയോഗം 2030ഓടെ പൂജ്യത്തിലെത്തിക്കുകയെന്ന ലക്ഷ്യം അമിത് ഷാ ചടങ്ങിൽ പ്രഖ്യാപിച്ചു. വൈദ്യുതീകരണത്തിന് പുറമെ LNG, ഹൈഡ്രജൻ തുടങ്ങിയ ബദൽ ഊർജ സാങ്കേതികവിദ്യകളുടെ പരീക്ഷണങ്ങളും ഇതിന്റെ ഭാഗമാണ്.
അതേസമയം, ഇന്ത്യ ഇതിനകം ഹൈഡ്രജൻ ഫ്യൂവൽ സെൽ ട്രെയിൻ സാങ്കേതികവിദ്യയിലും മുന്നേറുകയാണ്. 2026 ജൂലൈയിൽ റെയിൽവേ മന്ത്രാലയം ഇന്ത്യയുടെ ആദ്യ ഹൈഡ്രജൻ ഫ്യൂവൽ സെൽ ട്രെയിൻസെറ്റിനെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരങ്ങൾ പുറത്തുവിട്ടിരുന്നു. ജിന്ദ്–സോനിപത് സെക്ഷനിലാണ് അത് പ്രവർത്തിപ്പിക്കാൻ പദ്ധതിയിട്ടിരിക്കുന്നത്.
LNG ട്രെയിനിന്റെ ഫ്ലാഗ് ഓഫിനൊപ്പം സബർമതി മേഖലയിൽ ഏകദേശം ₹1,472 കോടി ചെലവിലുള്ള വിവിധ റെയിൽവേ വികസന പദ്ധതികൾക്കും അമിത് ഷാ തുടക്കം കുറിച്ചു.
റെയിൽ എൻജിനുകളുടെ പരിപാലനത്തിനായി ഏകദേശം ₹700 കോടി ചെലവിൽ WAG-12 മെയിന്റനൻസ് ഷെഡ്, സബർമതി–കലോൾ–സബർമതി സെക്ഷനിൽ ₹48 കോടി ചെലവിൽ കവച് സുരക്ഷാ സംവിധാനം, അഹമ്മദാബാദ്–പാലൻപൂർ, അഹമ്മദാബാദ്–സാമഖ്യാലി റെയിൽപാതകളിലെ കവച് പദ്ധതികൾ, സബർമതി–സർഖേജ് പാത ഇരട്ടിപ്പിക്കൽ തുടങ്ങിയ പ്രവർത്തനങ്ങൾ ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.
